Το αρχείο της ΕΡΤ θυμάται τον Αλέξανδρο Παπαδιαμάντη – Μία από τις σημαντικότερες μορφές της νεοελληνικής λογοτεχνίας | Video
Μια από τις σημαντικότερες μορφές της νεοελληνικής λογοτεχνίας και ένας από τους σημαντικότερους ευρωπαίους διηγηματογράφους, ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης γεννήθηκε σαν σήμερα το 1851 στη Σκιάθο.
Γόνος ιερατικής οικογένειας, φοίτησε σε σχολεία στη Σκιάθο, τη Σκόπελο, τον Πειραιά και την Αθήνα (Βαρβάκειο), γράφτηκε στη Φιλοσοφική Σχολή, αλλά δεν αποφοίτησε ποτέ.
Αυτοδίδακτος, έμαθε μόνος του αγγλικά και γαλλικά και συνεργάστηκε από νεαρή ηλικία με περιοδικά και αθηναϊκές εφημερίδες ως μεταφραστής λογοτεχνικών κειμένων και δημοσιογράφος.
Ξεκίνησε τη συγγραφική του πορεία με ιστορικά μυθιστορήματα και στη συνέχεια στράφηκε στο διήγημα, είδος με το οποίο ασχολήθηκε αποκλειστικά από το 1885 και εξής, αφήνοντας πίσω περίπου 180 διηγήματα και νουβέλες.
Η θεματολογία των διηγημάτων του αφορά κυρίως στην ζωή των απλών ανθρώπων στην Αθήνα και τη Σκιάθο· τα θέματα από τις φτωχογειτονιές της Αθήνας, η αγάπη για την φύση της πατρίδας του και τα θρησκευτικά του βιώματα καθορίζουν το προσωπικό του ύφος.
Ιδιαίτερο χαρακτηριστικό του έργου του είναι ακόμη η ιδιόμορφη γλώσσα των κειμένων του, λόγια με στοιχεία δημοτικής στους διαλόγους-επηρεασμένη από την αρχαία ελληνική λογοτεχνία και τα εκκλησιαστικά κείμενα.
Κάποια από τα σημαντικότερα διηγήματά του: «Χρήστος Μηλιόνης» (το πρώτο του διήγημα, 1885),«Σταχομαζώχτρα» (1889), «Μαυρομαντηλού» (1891), «Ολόγυρα, στη λίμνη» (1892), «Στο Χριστό στο κάστρο» (1892), «Η Νοσταλγός» (1894), «Σπιτάκι στο λιβάδι» (1896), «Η Χολεριασμένη» (1901), «Ο Πεντάρφανος» (1905), «Ο Νεκρός ταξιδιώτης» (1910), «Η Φόνισσα» (1903), «Οι Μάγισσες» (1900), «Ρόδινα Ακρογιάλια» (1908), «Το μοιρολόγι της φώκιας» (1908), «Το Αστεράκι» (1909), τα «Χριστουγεννιάτικα διηγήματα», τα «Πρωτοχρονιάτικα διηγήματα» και τα «Πασχαλινά διηγήματα» κ.ά.
Ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης έφυγε από τη ζωή στις 3 Γενάρη του 1911.
Δείτε από το Αρχείο της ΕΡΤ, ένα επεισόδιο της σειράς ντοκιμαντέρ “Εποχές και συγγραφείς” (1999) του Τάσου Ψαρρά, αφιερωμένο στον σπουδαίο διηγηματογράφο.
