Χανιά | «Αδελφοποίηση Δήμων Σφακίων και Αγιάς Νάπας Κύπρου» – Ο εορτασμός στο ιστορικό φρούριο του Φραγκοκάστελλου | Photos

Σε κλίμα συγκίνησης και έντονης συναισθηματικής φόρτισης για την ιστορική μνήμη και κοινή πορεία των δήμων Σφακίων, Πωγωνίου Ηπείρου και Αγίας Νάπας Κύπρου, πραγματοποιήθηκε το απόγευμα της Κυριακής, 17 ης Μαΐου 2026 στο ιστορικό φρούριο του Φραγκοκάστελλου, ο εορτασμός της Επετείου της Μάχης του Φραγκοκάστελλου, στις 18 Μαΐου 1828.

Στην εκδήλωση την οποία συνδιοργάνωσαν ο Δήμος Σφακίων και η Περιφέρεια Κρήτης – Περιφερειακή Ενότητα Χανίων, συντελέστηκε και η αδελφοποίηση των Δήμων Σφακίων και Αγίας Νάπας της Κυπριακής Δημοκρατίας, τους οποίους ενώνει η ιστορική διαδρομή του Χατζημιχάλη Νταλιάνη, ο οποίος πολέμησε στη μοναδική οργανωμένη μάχη της Ελληνικής Επανάστασης που δόθηκε στην Κύπρο και στην συνέχεια έπεσε ηρωικά στη Μάχη του Φραγκοκάστελλου.

Η αδελφοποίηση αποτέλεσε τη συνέχεια της αδελφοποίησης που πραγματοποιήθηκε στις 22 Ιουνίου 2013 με τον Δήμο Πωγωνίου Ηπείρου και το χωριό Δελβινάκι, γενέτειρα του Ηπειρώτη ήρωα Χατζημιχάλη Νταλιάνη.

Στην ιστορική εκδήλωση μνήμης και αδελφοποίησης, παρουσία του Μητροπολίτη Λάμπης Συβρίτου και Σφακίων κ.κ. Ιωακείμ, επισήμων, εκπρόσωπων βουλευτών και κοινοβουλευτικών κομμάτων της ελληνικής βουλής, δημάρχων της Κρήτης, αντιδημάρχων και προέδρων τοπικών κοινοτήτων, εκπροσώπων των Ενόπλων Δυνάμεων και Σωμάτων Ασφαλείας, φορέων από τους τρεις δήμους, απεύθυναν χαιρετισμούς, ο δήμαρχος Σφακίων Ιωάννης Ζερβός, ο Αντιπεριφεριάρχης Χανίων Νικόλαος Καλογερής, ο δήμαρχος Πωγωνίου Κωνσταντίνος Καψάλης, ο δήμαρχος Αγίας Νάπας Κύπρου Χρίστος Ζαννέττου και εκ μέρους του Πρέσβη της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ελλάδα Σταύρου Αυγουστίδη, ο Μορφωτικός Σύμβουλος Λουκάς Ξενοφώντος και ο βουλευτής Χανίων Παύλος Πολάκης.

Για τα γεγονότα της εποχής μίλησε ο εκπαιδευτικός και συγγραφέας Γιώργης Καλογεράκης. Τη βαθιά του συγκίνηση και τον ενθουσιασμό του, για την κοινή συμπόρευση Σφακιανών, Ηπειρωτών και Κυπρίων εξέφρασε ο δήμαρχος Σφακίων Ιωάννης Ζερβός, λέγοντας ότι: «Το συναίσθημα μας για τη θυσία του Χατζημιχάλη Νταλιάνη στις 18 Μαΐου 1828 ακουμπάει με σεβασμό και τους απογόνους των ηρώων, των 340 περίπου παλικαριών που σε τούτο το ενετικό φρούριο του Φραγκοκάστελλου, υπό την ηγεσία του Ηπειρώτη οπλαρχηγού απέδειξαν ότι η αντίσταση σε τούτη την άκρη της κρητικής γης, ήταν ικανή να μετουσιωθεί σε παράδειγμα, παρακαταθήκη και συμβολική περπατησιά για όλους εμάς… Σε τούτο τον ιερό τόπο, ο θάνατος του Νταλιάνη και ο αποκεφαλισμός του, άπλωσαν τους κάβους του καραβιού της ιστορίας και έδεσαν τα γεγονότα με την πραγματικότητα και τους θρύλους. Η θυσία του Νταλιάνη, των πολεμιστών του, δεν είναι απλώς μια ιστορία, αλλά φωτεινό και ζωηρό παράδειγμα αυταπάρνησης για την Ελευθερία, την Αξιοπρέπεια και την Πατρίδα.

Αυτές οι αξίες, αυτές οι αρχές, οδήγησαν το συναίσθημα μας, την απόφαση μας να αδελφοποιηθεί ο δήμος μας, τα Σφακιά με την Ήπειρο, το Δήμο Πωγωνίου και το δήμο Αγίας Νάπας, Κύπρου».

Μιλώντας για το κοινό Όραμα των τριών δήμων ο κ. Ζερβός τόνισε πως: «Αυτό, διαβαίνει την ιστορική γέφυρα που ενώνει τους τρεις εμβληματικούς τόπους του Ελληνισμού. Την Κρήτη με τα Σφακιά, την Ήπειρο με το Πωγώνι και την Κύπρο με την Αγία Νάπα. Προσωπικά ως δήμαρχος Σφακίων μαζί με τον Κωσταντίνο Καψάλη δήμαρχο Πωγωνίου, με τον οποίο έχουμε ήδη αδελφοποιηθεί και τον Χρίστο Ζαννέτο δήμαρχο Αγίας Νάπας, που υπογράφουμε σε λίγη ώρα το σύμφωνο αδελφοποίησης, στέλνουμε το μήνυμα πως, δεν υπάρχουν γεωγραφικά σύνορα όταν υπάρχει κοινή ιστορική μοίρα και κοινές αξίες. Ο δεσμός με το Δήμο Πωγωνίου στην Ήπειρο μας, ενώνει το αίμα που γεννά χρέος. Που ορίζει την κοινή ιστορική μας ρίζα, μιας και ο Χατζημιχάλης Νταλιάνης, ο Ηπειρώτης οπλαρχηγός από το Δελβινάκι Πωγωνίου ήρθε στα Σφακιά και θυσιάστηκε στο Φραγκοκάστελλο. Το αίμα του Νταλιάνη και των παλικαριών του είναι το δώρο της Ηπείρου στα Σφακιά και πιστεύω ότι εκεί, στο τάγμα των Δροσουλιτών ο Νταλιάνης, μας καλεί να συμπορευτούμε και από το θρήνο να ορίσουμε τη συμμαχία, τη συμπόρευση για το μέλλον μας».

Μιλώντας για την αδελφοποίηση, το σύμφωνο της οποίας υπέγραψε με τον δήμαρχο Αγίας Νάπας Κύπρου, ο κ. Ζερβός επισήμανε πως: «Ο δεσμός μας με την Αγία Νάπα της Κύπρου, είναι ο αγιασμός, το ιερό ευχέλαιο που ευλόγησε τους Σφακιανούς, να στηρίζουν τους αδελφούς κυπρίους διαχρονικά στους αγώνες τους, αλλά και του κύπριους να έρχονται στον τόπο μας εθελοντικά, να συμμετέχουν στις επαναστάσεις μας. Κοινοί αγώνες κοινό όνειρο, η Ελευθερία… Μέσα από τις σελίδες τις ιστορίας, εδώ στο Φραγκοκάστελλο, το θρήνο και την τιμή στον Νταλιάνη και τους πολεμιστές του, εμείς πια ως αδέρφια, ως αδελφοιποιημένοι δήμοι, θα πορευτούμε στους δρόμους του πολιτισμού, της παράδοσης, θα αναδείξουμε την άυλη πολιτιστική μας κληρονομιά, θα συνεργαστούμε για κοινά τουριστικά δίκτυα.

Οραματιζόμαστε παράλληλα τα αποτελέσματα για τη νεολαία μας, για την παιδεία με δράσεις και προγράμματα ώστε τα παιδιά των Σφακίων, του Πωγωνίου και της Αγίας Νάπας να γνωρίσουν από κοντά την ιστορία και την καθημερινότητα των αδελφών δήμων».

Σε χαιρετισμό της, που απέστειλε η υφυπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου Σέβη Βολουδάκη, ανέφερε: «Η επέτειος της Μάχης του Φραγκοκάστελλου αποτελεί ημέρα τιμής για την Κρήτη και για όλους όσοι αγωνίστηκαν με αυταπάρνηση και αίσθημα ευθύνης για την ελευθερία του τόπου μας. Η θυσία τους διατηρεί ακέραιο το ιστορικό και ηθικό της βάρος, φωτίζοντας διαχρονικά τις αξίες της αντοχής, της γενναιότητας και της προσφοράς. Σε μια εποχή μεγάλων προκλήσεων και αβεβαιότητας, το παράδειγμα και τα υψηλά ιδανικά εκείνων των αγωνιστών υπενθυμίζουν την ανάγκη για σοβαρότητα, ομοψυχία και προσήλωση σε όσα διατηρούν την κοινωνία και την πατρίδα μας όρθιες μέσα στον χρόνο. Θα ήθελα να συγχαρώ θερμά τους διοργανωτές για τη διαρκή φροντίδα και τη συνέπεια με την οποία τιμούν και αναδεικνύουν την ιστορική παρακαταθήκη του τόπου μας».

Από την πλευρά του ο Αντιπεριφερειάρχης Χανίων Νικόλαος Καλογερής ανακοίνωσε ότι, το έτος συμπλήρωσης 200 χρόνων από τη Μάχη του Φραγκοκάστελλου, η Περιφέρεια σε συνεργασία με το Δήμο Σφακίων θα οργανώσει εκδηλώσεις που θα αποδίδουν πλήρως το μέγεθος της ιστορικής σημασίας της Μάχης του Φραγκοκάστελλου, στις 18 Μαΐου 1828. «Η θυσία του Χατζημιχάλη Νταλιάνη, συνδέθηκε διαχρονικά με τους αγώνες της Κρήτης για ελευθερία και με τον θρύλο των Δροσουλιτών, που παραμένει μέχρι σήμερα ένα από τα πιο γνωστά και ιδιαίτερα στοιχεία της ιστορίας του τόπου», ανέφερε ο κ. Καλογερής επισημαίνοντας παράλληλα πως: «Το Φαραγκοκάστελλο είναι φρούριο που χτίστηκε από τους Ενετούς κατακτητές, αλλά εν τέλει ταυτίστηκε περισσότερο με τις θυσίες και τους αγώνες για την ελευθερία. Η μάχη του 1828 και η θυσία του Χατζημιχάλη Νταλιάνη και των συμπολεμιστών του αποτελούν ένα ιστορικό ορόσημο για τα Σφακιά».

Το ίδιο το φρούριο, ένα από τα πιο χαρακτηριστικά και όμορφα μνημεία της νότιας Κρήτης, έχει ιδιαίτερη σημασία για την περιοχή, όχι μόνο ιστορική και πολιτιστική, αλλά και αναπτυξιακή. Η αποκατάσταση και ανάδειξή του, με τη στήριξη της Περιφέρειας Κρήτης και σε συνεργασία με το Υπουργείο Πολιτισμού, αποτελεί μια ουσιαστική επένδυση στη διατήρηση της πολιτιστικής μας κληρονομιάς και στη σύνδεσή της με το μέλλον του τόπου.

Την βαθιά του συγκίνηση, το υψηλό αίσθημα τιμής και την ειλικρινή του ευγνωμοσύνη, για τη σχέση του με τους Σφακιανούς, κατέθεσε στην ομιλία του ο δήμαρχος Αγίας Νάπας Χρίστος Ζαννέττου, χαρακτηρίζοντας την τελετή αδελφοποίησης του Δήμου Αγίας Νάπας με τον ιστορικό Δήμο Σφακίων ως πράξη μνήμης, πράξη ιστορικής συνέχειας, πράξη εθνικής και πολιτιστικής ευθύνης. «Με τη βεβαιότητα και την πεποίθηση ότι η αδελφοποίηση αυτή θα αποτελέσει αφορμή για ακόμη στενότερη σχέση μεταξύ των Δήμων και των περιοχών μας, ανοίγουμε επίσημα από σήμερα δρόμους συνεργασίας και κοινών δράσεων προς όφελος και ευημερία των πολιτών μας. Επιδιώκουμε πολύπλευρα και πολλαπλασιαστικά αποτελέσματα στους Δήμους μας, καθώς η συνεργασία μας αποκτά από σήμερα συγκεκριμένο περιεχόμενο μέσα από πρόγραμμα δραστηριοτήτων και ανταλλαγών στους τομείς του πολιτισμού, των παραδόσεων, της παιδείας, της ιστορικής έρευνας και του τουρισμού».

Όπως τόνισε, ο Χατζημιχάλης Νταλιάνης υπήρξε μορφή υπερτοπική, πανεθνική και βαθύτατα συμβολική. Αυτή η διαδρομή — Πωγώνι, Αγία Νάπα, Σφακιά — είναι διαδρομή πνευματική, ιστορική και εθνική. Είναι η διαδρομή ενός ανθρώπου που απέδειξε ότι ο αγώνας για την ελευθερία υπερβαίνει τόπους, αποστάσεις και γεωγραφικά όρια.

Για τον Δήμο Αγίας Νάπας, η μνήμη του Χατζημιχάλη Νταλιάνη έχει ιδιαίτερη σημασία, διότι με η Μάχη στην οποία πρωτοστάτησε και ηγήθηκε αποτελεί τον κρίκο της ευρύτερης εθνικής Παλιγγενεσίας και απόδειξη της ενεργού συμμετοχής της Κύπρου στην ιστορία του Ελληνισμού. Η Αγία Νάπα κρατά άσβεστη αυτή τη μνήμη, μετατρέποντας την ιστορία σε χρέος, την παράδοση σε ευθύνη και την ενότητα του Ελληνισμού σε πράξη για τις επόμενες γενιές».

Ο δήμαρχος Αγίας Νάπας προχώρησε στη δωρεά 10 σημαντικών έργων τέχνης τα οποία έχουν παραχωρηθεί προς τον Δήμο Αγίας Νάπας από τον Κύπριο και με ρίζες από τα Χανιά Κρήτης, καλλιτέχνη Πανίκο Παναγή Χατζηδάκη και τη σύζυγο του Βίκη Παναγή, με σκοπό να παραδοθούν επίσημα στον αδελφό Δήμο Σφακίων ως μια πράξη πολιτιστικής προσφοράς και αδελφοσύνης. Τα έργα αυτά εμπνευσμένα από τη θάλασσα, την παράδοση και την ελληνική ιστορία αποτελούν γέφυρα πολιτισμού και μνήμης, ενισχύοντας, όπως είπε ο κ. Ζαννέττου, τους δεσμούςσυνεργασίας και κοινής πολιτιστικής πορείας μεταξύ των δύο δήμων. «Μέσα σε αυτή την πορεία εξωστρέφειας και ιστορικής αυτογνωσίας, οι αδελφοποιήσεις μας με ελληνικούς Δήμους αποκτούν ουσιαστικό περιεχόμενο και εθνικό συμβολισμό. Συνδέουν τόπους, ανθρώπους, μνήμες και κοινές αξίες. Για την Αγία Νάπα, η τιμή προς τον Χατζημιχάλη Νταλιάνη αποτελεί πράξη ιστορικής δικαιοσύνης και ηθικού χρέους. Ο μεγάλος αυτός αγωνιστής ενώνει το Πωγώνι, την Αγία Νάπα και τα Σφακιά σε μια ενιαία διαδρομή ελευθερίας, θυσίας και εθνικής αξιοπρέπειας», δήλωσε ο δήμαρχος Αγίας

Νάπας ο οποίος κλείνοντας ανέφερε ότι: «Τιμούμε την Μνήμη του Χατζημιχάλη Νταλιάνη και όλα όσα συμβολίζει, τη θυσία, την πατρίδα και την ελευθερία. Και Σήμερα με την αδελφοποίηση επιλέγουμε να μην ξεχάσουμε. Γιατί η Κύπρος και η Ελλάδα πορεύονται μαζί μέσα στους αγώνες του Ελληνισμού, με την Ελπίδα και το Όραμα της επιστροφής και της δικαίωσης για τα κατεχόμενα εδάφη μας».

Ο Χατζημιχάλης Νταλιάνης δεν ήταν απλώς ένας στρατιωτικός ηγέτης. Ήταν η ενσάρκωση της πανελλήνιας ιδέας, τόνισε στη διάρκεια της ομιλίας του ο δήμαρχος Πωγωνίου Κωνσταντίνος Καψάλης. «Γεννημένος στο Δελβινάκι, την καρδιά του Δήμου Πωγωνίου, έφερε μέσα του το ανυπότακτο πνεύμα των Ηπειρωτών. Εκεί όπου η πέτρα είναι σκληρή και οι άνθρωποι σκληρότεροι, έμαθε πως η ελευθερία δεν χαρίζεται, αλλά κερδίζεται με αίμα.

Αυτή την ορμή την ταξίδεψε παντού. Την έφτασε μέχρι την Αγία Νάπα, στην Κύπρο μας, όπου το 1826 ηγήθηκε της μοναδικής μάχης της Ελληνικής Επανάστασης επί κυπριακού εδάφους. Το Πωγώνι συνάντησε τη Μεγαλόνησο κάτω από τη γαλανόλευκη σημαία. Και μετά, η μοίρα και το καθήκον τον έφεραν εδώ, στα Σφακιά. Εδώ όπου έδωσε την τελευταία του πνοή το 1828, ποτίζοντας με το ηπειρωτικό του αίμα την κρητική γη, σφραγίζοντας μια αιώνια και αδιάρρηκτη συγγένεια μεταξύ των λαών μας. Με την αδελφοποίηση –των Σφακίων με την Αγία Νάπα– κλείνει επιτέλους αυτό το ιερό τρίγωνο της εθνικής μνήμης. Πωγώνι, Σφακιά, Αγία Νάπα. Ήπειρος, Κρήτη, Κύπρος. Τρεις γωνιές του ελληνισμού, τρεις τόποι που τους χωρίζουν εκατοντάδες μίλια, αλλά τους ενώνει το ίδιο DNA ηρωισμού. Η Ήπειρος της προσφοράς και της καρτερίας. Η Κρήτη της λεβεντιάς και της θυσίας. Η Κύπρος της αντοχής και του αλύγιστου φρονήματος. Αυτή η τριπλή αδελφοσύνη είναι το καλύτερο μνημόσυνο για τον Χατζημιχάλη Νταλιάνη. Είναι η απόδειξη πως οι ήρωες δεν πεθαίνουν όσο υπάρχουν τόποι που τιμούν τις ρίζες τους. Ο Νταλιάνης είναι ο δικός μας συνδετικός κρίκος, ο «αγγελιαφόρος» που μας θυμίζει πως μπροστά στην ελευθερία και το εθνικό δίκαιο, είμαστε ένας και ο αυτός λαός».

Ο Βουλευτής Χανίων Παύλος Πολάκης, έκανε λόγο για σημαντική ιστορική εκδήλωση που τιμάει τα Σφακιά, ενώ αναφέρθηκε στην αδελφοποίηση των Σφακίων με το δήμο Πωγωνίου Δελβινάκι, η οποία πραγματοποιήθηκε επί δημαρχίας του το 2013. Χαρακτήρισε δε την ιστορική εκδήλωση στο φρούριο του Φραγκοκάστελλου ως «εκδήλωση Εθνικής Συγκίνησης, Περηφάνιας και Λαϊκού Πολιτισμού».

Η ανάκρουση του Εθνικού ύμνου, η τήρηση ενός λεπτού σιγής, η απόδοση ριζίτικου και η κατάθεση στεφάνων από τους επισήμους, απέδωσαν το ύψιστο ύφος και τιμή στην ιστορική εκδήλωση, η οποία πλαισιώθηκε με την παρουσίαση παραδοσιακών χορών από τον Λαογραφικό όμιλο Κύπρου «Τουμπεζιά», το Σύλλογο Ηπειρωτών Νομού Χανίων και από τον οικοδεσπότη παραδοσιακό Σύλλογο Νομού Χανίων «Τα Σφακιά», του Σήφη Παπασηφάκη».

Ο δήμαρχος Σφακίων Ιωάννης Ζερβός παρέδωσε στους δημάρχους Αγίας Νάπας και Πωγωνίου και στον εκπρόσωπο του πρέσβη της Κυπριακής Δημοκρατίας, αναμνηστικές πλακέτες και δώρα, εκφράζοντας όπως είπε «Κάθε τιμή και δόξα στον ήρωα Χατζημιχάλη Νταλιάνη που ακούγεται να «φωνάζει» μαζί με τους Δροσουλίτες, Ζήτω το Πωγώνι, Ζήτω τα Σφακιά, Ζήτω η Αγία Νάπα, Ζήτω η αδελφοσύνη των Ελλήνων».

Το Ιστορικό φρούριο του Φραγκοκάστελλου στη γη των Σφακίων, υποδέχτηκε εντός των τειχών του, τους προέδρους και τα μέλη των πολιτιστικών συλλόγων «Τα Σφακιά», «Τουμπεζιά», Ηπειρωτών Νομού Χανίων, του Συλλόγου Καλλικράτης «Μανούσος Καλλικράτης», του Συλλόγου Κυπρίων Χανίων και του Συλλόγου Ηπειρωτών Π.Ε. Ρεθύμνης «Το Γιοφύρι».