Τράπεζα Χανίων: Στρίβειν δια της Ανώνυμης Εταιρείας – Από «συνέταιροι» με το ζόρι… «μέτοχοι» με το ζόρι οι καταθέτες που εξαπατήθηκαν με το πρόγραμμα «Αποδίδω-Χρυσή Επένδυση»

Η διοίκηση της Τράπεζας Χανίων οφείλει απαντήσεις στους… «συνεταίρους» της, σημειώνει στο zarpanews.gr ο δικηγόρος, Ευγένιος Αρετάκης

Τους μετέτρεψαν μέσα σε μια νύχτα από καταθέτες σε … επενδυτές και τώρα τους καλούν να πάρουν μέρος σε αύξηση μετοχικού κεφαλαίου και μάλιστα σε «προνομιακή τιμή» την ώρα που από το 2014 μέχρι σήμερα δεν τους έχει δοθεί η δυνατότητα να ρευστοποιήσουν τις συνεταιριστικές τους μερίδες!

Μεθοδεύσεις, εμπαιγμό και απόπειρα εκ νέου εκμετάλλευσής τους, βλέπουν καταθέτες του προγράμματος «Χρυσή Επένδυση – Αποδίδω» της Τράπεζας Χανίων, πίσω από την επιστολή που έλαβαν από το διοικητικό συμβούλιο της Τράπεζας και με την οποία ενημερώνονται για την επιχειρούμενη νέα αύξηση μετοχικού κεφαλαίου και μετατροπή σε Ανώνυμη Εταιρεία (Α.Ε.).

Την ίδια ώρα, περισσότερες από 340 υποθέσεις σε βάρος της Τράπεζας έχουν φτάσει στη δικαιοσύνη, με τους καταθέτες του προγράμματος να δικαιώνονται ο ένας πίσω από τον άλλο ενώ η Τράπεζα «στέλνει» τις υποθέσεις στον Άρειο Πάγο με αιτήσεις αναίρεσης κατά των Εφετειακών αποφάσεων που δικαιώνουν τους ζημιωθέντες.

Μετατροπή σε Α.Ε.

Τον περασμένο μήνα, έκπληκτοι οι ζημιωθέντες του προγράμματος έλαβαν ονομαστικές επιστολές στα σπίτια τους, υπογεγραμμένες από το διοικητικό συμβούλιο της Τράπεζας Χανίων. Στην επιστολή, αφού τους ενημερώνουν για την αναπτυξιακή πορεία και τα θετικά αποτελέσματα της τράπεζας, τους ζητούν εν συνεχεία να πάρουν μέρος στην αύξηση μετοχικού κεφαλαίου με καταβολή μετρητών κατά το ποσό των 7,5 εκ ευρώ με δικαίωμα προτίμησης υπέρ των υφιστάμενων συνεταίρων (sic) και τιμή διάθεσης 8,10 ευρώ ανά μερίδα.

Μάλιστα, σημειώνουν ότι πρόκειται για ιδιαίτερα προνομιακή τιμή σε σχέση με τα 15,10 ευρώ που είναι η τιμή αγοράς ενώ προχωρούν ακόμα παραπέρα λέγοντας πως «το στρατηγικό μας πλάνο, προβλέπει τη μετατροπή της Τράπεζας Χανίων σε ανώνυμη εταιρεία και εν συνεχεία την εισαγωγή της στο Χρηματιστήριο Αθηνών με όλα τα οφέλη που μπορεί μια τέτοια κίνηση να έχει τόσο για την ίδια όσο και για τους μετόχους της.

Το zarpanews.gr απευθύνθηκε στον δικηγόρο Ευγένιο Αρετάκη, το γραφείο του οποίου χειρίζεται δεκάδες  υποθέσεις ζημιωθέντων.

Ερ. Τι σημαίνει πρακτικά αυτή η εξέλιξη για τους καταθέτες του προγράμματος; 

Απ. Καταρχάς θα πρέπει να σημειωθεί ότι το να στοχεύει μια συνεταιριστική τράπεζα να μετατραπεί σε ανώνυμη εταιρεία μάλλον είναι προς τη σωστή κατεύθυνση δεδομένου ότι το νομοθετικό πλαίσιο λειτουργίας των συνεταιριστικών τραπεζών είναι αναχρονιστικό και οπωσδήποτε δεν ευνοεί την προσέλκυση κεφαλαίων, παρά τη νομοθετική δυνατότητα που δόθηκε το έτος 2014 με το Νόμο 4316/2014 οι μερίδες να δύνανται να εισαχθούν σε χρηματιστήριο (στην πράξη ο νόμος αυτός έμεινε μέχρι σήμερα ανεφάρμοστος και όσο λιγοστεύουν οι συνεταιριστικές τράπεζες αμφιβάλω πολύ εάν θα εφαρμοστεί ποτέ. )

Το ερώτημα όμως που τίθεται στα πλαίσια του εταιρικού μετασχηματισμού της είναι τι μέτρα λαμβάνει η συνεταιριστική τράπεζα Χανίων προκειμένου να προστατεύσει τις περιουσίες των καταθετών που συμμετείχαν στο πρόγραμμα «χρυσή επένδυση – αποδίδω» και ευρέθηκαν και παραμένουν για περισσότερο από οκτώ (8) χρόνια δηλαδή από τον Ιούνιο του 2015 εγκλωβισμένοι μη μπορώντας να ανακτήσουν τα κεφάλαιά τους ή έστω μέρος αυτών. Σημειωτέον ότι οι άνθρωποι αυτοί απώλεσαν το 90% του κεφαλαίου τους που ήταν επενδυμένο σε συνεταιριστικές μερίδες.

Για το θέμα αυτό που αφορά τουλάχιστον 1500 οικογένειες στην Κρήτη Αλλά και στην Αττική όπως είχε γραφτεί στον τύπο ( Το ΒΗΜΑ Ιούνιος 2017) η τράπεζα δεν ανακοίνωσε τίποτα με αποτέλεσμα οι καταθέτες σήμερα να είναι ανάστατοι και να μην γνωρίζουν ποία θα είναι τύχη τους στο νέο εταιρικό μόρφωμα της ανώνυμης εταιρείας και ενδεχομένως στην αγορά του χρηματιστήριου στο οποίο σύμφωνα με τα αναγραφόμενα στη επιστολή αυτή η τράπεζα στοχεύει να εισαχθεί.»

Ερ. Από τη μεριά της η διοίκηση της Τράπεζας υποστηρίζει πως οι άνθρωποι αυτοί όταν υπέγραψαν το «Αποδίδω» είχαν λάβει πλήρη και επαρκή ενημέρωση για τους όρους του νέου προγράμματος και ήταν πρόθυμοι να επενδύσουν. Σε αυτό τι απαντούν οι ζημιωθέντες;

Απ. Αυτή τη στιγμή υπάρχουν δύο κατηγορίες καταθετών του επενδυτικού προγράμματος χρυσή επένδυση- αποδίδω : αυτοί που προσέφυγαν στη δικαιοσύνη παρά τις αρχικές αναφορές της διοίκησης ότι στο τέλος θα μετανιώσουν και θα πονέσουν με τα γνωστά αισιόδοξα μέχρι στιγμής αποτελέσματα αφού έχουν ανακτηθεί αρκετά εκατομμύρια ευρώ έστω όχι αμετάκλητα αλλά πάντως με περισσότερες από διακόσιες πρωτόδικες και περί της σαράντα τελεσίδικες αποφάσεις και αυτοί που δεν προσέφυγαν στη δικαιοσύνη με την ελπίδα ότι κάποια στιγμή η τράπεζα θα ρευστοποιήσει τις μερίδες του προγράμματος και με αυτόν τον τρόπο θα ανακτήσουν μέρος έστω του κεφαλαίου τους.

Για τους τελευταίους που βασίστηκαν στις υποσχέσεις της διοίκησης της τράπεζας ότι το πρόβλημα ρευστοποίησης των μερίδων είναι προσωρινό, αναμένοντας υπομονετικά επί ματαίω εδώ και οκτώ χρόνια μήπως και ανακτήσουν μέρος του κεφαλαίου τους, η μετατροπή της τράπεζας σε ανώνυμη εταιρεία αποτελεί την ταφόπλακα στην όποια ελπίδα τους έχει απομείνει. Τούτο διότι υπό το καθεστώς της ανώνυμης εταιρείας δεν προβλέπεται δυνατότητα ρευστοποίησης των παλαιών μερίδων από την ίδια την τράπεζα. Ο μέτοχος πλέον (και πρώην συνέταιρος) θα πρέπει να προστρέξει στην αγορά προκειμένου να εξεύρει πρόθυμο αγοραστή και βεβαίως είναι μάλλον ουτοπικό τουλάχιστον με τα δεδομένα που γνωρίζουμε σήμερα να εισπράξει 35 ευρώ για κάθε παλαιά του μερίδα -δηλαδή το ποσό που κατέβαλλε μέχρι και το 2015 προκειμένου να την αγοράσει ώστε να εισέλθει στο πρόγραμμα.

Πολύ περισσότερο οι καταθέτες του προγράμματος -τουλάχιστον όσους εγώ έχω γνωρίσει και συνομιλήσει- ουδέποτε επεδίωξαν να καταστούν συνέταιροι και να επενδύσουν στο κεφάλαιο της τράπεζας. Ήταν αποταμιευτές και αναζητούσαν προϊόντα αντίστοιχα σε ασφάλεια των προθεσμιακών καταθέσεων. Ειδικά τα χρόνια της οικονομικής και τραπεζικής κρίσης κατά τη διάρκεια των οποίων η πλειοψηφία αυτών εντάχθηκε στο επενδυτικό πρόγραμμα της χρυσής επένδυσης. Συνεπώς σε αυτούς θα πρέπει να δοθεί μία δίκαιη διέξοδος.

Ερ. Τι προβλέπει η νομοθεσία για τους συνεταίρους που δεν επιθυμούν να λάβουν μετοχές; 

Απ. Ο νόμος 4601/2019 περί εταιρικών μετασχηματισμών (άρθρο 136) προβλέπει κατά τη μετατροπή του συνεταιρισμού σε ανώνυμη εταιρεία τη δυνατότητα εξόδου του συνεταίρου που δεν επιθυμεί να καταστεί μέτοχος στο νέο εταιρικό μόρφωμα. Επίσης στο ίδιο άρθρο 136 προβλέπεται κατά τη μετατροπή του συνεταιρισμού σε ανώνυμη εταιρεία η αξίωση του συνεταίρου κατά την αποχώρηση του, να λάβει την αξία της μερίδα του.

Εδώ λοιπόν τίθενται πλείστα ερωτήματα προς τη διοίκηση της τράπεζας και οφείλει να παράσχει στους «συνεταίρους της» μια σαφή εικόνα των σκοπούμενων ενεργειών της.

Πως θα διαχειριστεί η Τράπεζα το νόμιμο δικαίωμα των συνεταίρων να μην λάβουν μετοχές και να αποχωρήσουν κατά τη μετατροπή της Τράπεζας σε ανώνυμη εταιρεία, ζητώντας να τους καταβληθεί η αξία της μερίδα τους. (σήμερα κατά τα λεγόμενα της τράπεζας 15,10 ευρώ); Τι θα κάνει με τη διαφορά από τα 35 ευρώ που την αγοράσαν;

Θα ανταμείψει αυτούς που για οκτώ χρόνια περίμεναν υπομονετικά να ρεσυτοποιήσει η τράπεζα τις μερίδες τους ή θα τους δώσει μετοχές που οι ίδιοι θα πρέπει να πωλήσουν σε άγνωστη αλλά οπωσδήποτε πολύ χαμηλότερη τιμή ;

Πόσο θα μπορούν να πωληθούν οι αντίστοιχες μετοχές όταν σήμερα η τράπεζα με την αύξηση του κεφαλαίου της εξέδωσε νέες μερίδες στην αξία των 8 ευρώ ενώ οι καταθέτες του προγράμματος την είχαν αγοράσει 35. Γιατί προβαίνει σε αυξήσει στην μισή τιμή από αυτή που η ίδια αξιολογεί την τιμή της;

Σε όλα τα ανωτέρω οφείλονται από την τράπεζα απαντήσεις προκειμένου και οι άνθρωποι αυτοί που σε μία νύκτα απώλεσαν τα 90% του κεφαλαίου τους στο συγκεκριμένο επενδυτικό πρόγραμμα που για τους περισσότερους μάλιστα ήταν οι κόποι μία ολόκληρης ζωής, να μπορέσουν να αποκτήσουν κατά το δυνατόν μία αληθινή εικόνα για το αν και τι θα ανακτήσουν από τα χαμένα χρήματά τους.

Ερ. Ποια ήταν η αντίδραση των καταθετών που εκπροσωπεί το γραφείο σας στην επιστολή;

Απ. Μέχρι να δωθούν οι απαιτούμενες εξηγήσεις που προανέφερα εύλογα έρχονται σε εμάς εξοργισμένοι με την επιστολή στα χέρια διαμαρτυρόμενοι για τη συμπεριφορά της τράπεζας η οποία από τη μία διακηρύσσει την οικονομική ευρωστία της αλλά στους καταθέτες της χρυσής επένδυσης για το κεφάλαιο που απώλεσαν δεν επιστρέφει ούτε ένα ευρώ.

Αγανάκτηση στους ζημιωθέντες: «Ο εμπαιγμός συνεχίζεται»

«Θα ήταν εμπαιγμός να ρευστοποιηθούν οι μερίδες μας στα 15 ευρώ όταν τις αγοράσαμε 35!» σημειώνει στο zarpanews.gr η κα Δέσποινα Κουτσουνάκη, μέλος του Σωματείου Καταθετών του προγράμματος «Αποδίδω- Χρυσή Επένδυση». « Αλλά αφού η τράπεζα είναι σε αναπτυξιακή τροχιά, κάτι που είναι πολύ ευχάριστο, γιατί δεν δίνει τα χρήματα στους καταθέτες της;» αναρωτιέται. Όσο για τον ισχυρισμό της διοίκησης της Τράπεζας ότι είχαν πλήρη ενημέρωση, απαντά πως όχι μόνο δεν υπήρχε ενημέρωση αλλά «εκμεταλλεύτηκαν τις σχέσεις εμπιστοσύνης που είχαμε με τους εργαζόμενους στα υποκαταστήματα στα χωριά και μας εξαπάτησαν». 

Παράλληλα η ίδια τονίζει πως οι καταθέτες νιώθουν απροστάτευτοι και επιρρίπτει ευθύνη στην τράπεζα της Ελλάδος που δεν επενέβη τότε, το 2013, ώστε να ενημερωθούν οι καταθέτες για την πρακτική της τράπεζας να προσμετρά τα λεφτά τους στα δικά της κεφάλαια!

Το χρονικό

Η «Χρυσή Επένδυση» ήταν ένα σύνθετο πρόγραμμα που είχε επινοήσει η Τράπεζα Χανίων ήδη από την δεκαετία του 2000, εν μέρει καταθετικό, το οποίο είχε κάνει μάλιστα ιδιαίτερα ελκυστικό κυρίως για τους καταθέτες της ενδοχώρας με αγροτικά βασικά εισοδήματα και χωρίς ιδιαίτερες γνώσεις στα οικονομικά.

Έτσι δούλευε για αρκετά χρόνια, εκδίδοντας τίτλους που αποκαλούσε «συνεταιριστικές μερίδες» αλλά με δυνατότητα άμεσης ρευστοποίησης, οι οποίοι δεν πληρούσαν τις προϋποθέσεις του νόμου για να χαρακτηρίζονται ως «εποπτικά κεφάλαια».

Την εποχή της κρίσης και συγκεκριμένα τον Αύγουστο του 2013, η Τράπεζα της Ελλάδος κατέστησε σαφές έστω και καθυστερημένα στην Τράπεζα Χανίων ότι έπρεπε να συμμορφωθεί με τον κανονισμό 575 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και οι επονομαζόμενες ως «συνεταιριστικές μερίδες» που είχαν εκδοθεί στα πλαίσια του επενδυτικού προγράμματος «Χρυσή Επένδυση» από 1.1.2014 δεν θα μπορούσαν να προσμετρώνται στο εποπτικό κεφάλαιο με αποτέλεσμα η τράπεζα να κινδυνεύει άμεσα να βρεθεί χωρίς ίδια κεφάλαια.

Μετά από αυτό, η «πρωτοτυπία» της Τράπεζας Χανίων να εμφανίζει τις καταθέσεις ως δήθεν «κεφάλαια» ενώ με τους καταθέτες είχε συμφωνήσει συμβατικά την άμεση ρευστοποίηση αυτών και είχε εγγυηθεί το κεφάλαιό τους, κατέρρευσε, με κίνδυνο να καταρρεύσει και ο ισολογισμός της, αφού θα υποχρεωνόταν από 1.1.2014 να διαγράψει «ίδια κεφάλαια» εκατομμυρίων ευρώ!

Έτσι, στα τέλη του 2013 άρχισε να τους καλεί στα κατά τόπους υποκαταστήματα, , λέγοντας πως έπρεπε να γίνουν κάποιες «διευθετήσεις» σε σχέση με το πρόγραμμα, το οποίο δήθεν απλώς θα άλλαζε όνομα από «Χρυσή Επένδυση» σε «Αποδίδω» μετατρέποντάς τους σε επενδυτές, αποκρύπτοντάς τους τα νέα δεδομένα – όπως λένε οι ίδιοι-.

Όταν λοιπόν στις αρχές του 2015 οι καταθέτες έτρεχαν μαζικά να αναλάβουν τις καταθέσεις τους, η τράπεζα άρχισε με διάφορες προφάσεις να καθυστερεί τη ρευστοποίηση του προγράμματος προσπαθώντας ταυτόχρονα να πείσει τους καταθέτες ότι δεν κινδύνευαν τα χρήματά τους μέχρι βεβαίως την επιβολή των capital controls, οπότε μετά την επαναλειτουργία των τραπεζών σταμάτησε οριστικά να εξαργυρώνει το πρόγραμμα, επικαλούμενη τους περιορισμούς της ΤτΕ.

Τον Νοέμβριο του 2015 η τράπεζα προέβη σε ανακεφαλαιοποίηση που καλύφθηκε με ιδιαίτερη δυσκολία, με τιμή περί τα 5 ευρώ ανά μερίδα και σε αυτό το στάδιο, οι καταθέτες που είχαν αποκτήσει τις μερίδες του προγράμματος σε τιμή 35 ευρώ άρχισαν να αντιλαμβάνονται ότι ήταν αντιμέτωποι με απώλεια των περιουσιών τους.

Την άνοιξη του 2016 η τράπεζα όρισε την τιμή της μερίδας στο ποσό των 14 ευρώ, χωρίς όμως να προχωρήσει σε καμία ρευστοποίηση και συνεπώς η αξία αυτή να εμφανίζεται μόνο στα χαρτιά, όπως εξάλλου και η σημερινή αξία των 15,10 ευρώ.

zarpanews.gr