“Βιβλική καταστροφή” από τις πλημμύρες στη Δυτική Ελλάδα – Πώς θα κινηθεί η κακοκαιρία – Τι είναι το orographic lifting που προκάλεσε τα φαινόμενα
Η σφοδρή κακοκαιρία που έπληξε τη Δυτική Ελλάδα άφησε πίσω της εκτεταμένες καταστροφές, με πλημμύρες, κατολισθήσεις και εγκλωβισμούς κατοίκων.
Τα κύματα κακοκαιρίας συνεχίζονται καθώς πλήττουν με σφοδρότητα την Ήπειρο, το Ιόνιο, τη Θεσσαλία και τη Δυτική Μακεδονία.
Στα Ιωάννινα, την Πρέβεζα, τη Φιλιππιάδα, τα Τζουμέρκα και την Άρτα σημειώνονται πλημμύρες, κατολισθήσεις, υπερχείλιση ρεμάτων, κλειστοί δρόμοι, διακοπές ρεύματος και επιχειρήσεις απεγκλωβισμού, ενώ οι Δήμοι Ζαγορίου, Φιλιατών και Ζηρού έχουν κηρυχθεί σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης.
Στην Κέρκυρα οι κλήσεις στην Πυροσβεστική ξεπερνούν τις 180, κυρίως σε Σιδάρι, Άγιο Στέφανο Αυλιωτών, Ρόδα και Κασσιόπη, ενώ στη Βόνιτσα και την Πρέβεζα πλημμύρισαν δρόμοι και σπίτια, με μαθητές να απομακρύνονται με πυροσβεστικό όχημα.
Στην Καλαμπάκα, τον Ασπροπόταμο και τα Μετέωρα, δρόμοι έχουν κοπεί στα δύο και οικισμοί έχουν αποκλειστεί, ενώ στην Εθνική Οδό Κοζάνης–Λάρισας η κυκλοφορία έχει διακοπεί, και σε Γρεβενά, Καστοριά, Κοζάνη και Φλώρινα απαιτούνται αντιολισθητικές αλυσίδες.
Πλημμύρες, υπερχείλιση ποταμών, κατολισθήσεις, αποκλεισμένοι δρόμοι, διακοπές ρεύματος, απεγκλωβισμοί και διαδοχικά προειδοποιητικά μηνύματα από το 112 έχουν δημιουργήσει ένα εκτεταμένο σκηνικό συναγερμού, με τις αρχές να επιχειρούν αδιάκοπα.
Σοβαρά προβλήματα καταγράφονται ακόμα σε ορεινές και πεδινές περιοχές των Ιωαννίνων, της Άρτας, της Πρέβεζας και της Θεσπρωτίας, όπου οι βροχοπτώσεις έχουν ξεπεράσει σε πολλές περιπτώσεις τα συνηθισμένα επίπεδα, με τις μετρήσεις στα ορεινά της Άρτας και των Ιωαννίνων να υπερβαίνουν τους 400 τόνους νερού ανά στρέμμα. Οι ποσότητες αυτές αντιστοιχούν στην ετήσια βροχόπτωση της Αττικής, ενώ η Ήπειρος οδεύει σε ρεκόρ για τον πιο υγρό Νοέμβριο των τελευταίων 25 ετών.
Οι δήμοι Ζαγορίου, Φιλιατών και Ζηρού έχουν κηρυχθεί σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης λόγω των εκτεταμένων ζημιών στις υποδομές, των κατολισθήσεων και της επικινδυνότητας στο οδικό δίκτυο.
Στην Άρτα, οι υπερχειλίσεις ρεμάτων έχουν προκαλέσει εκτεταμένες φθορές σε Κακολάγκαδο, Αμμότοπο και Παντάνασσα, ενώ δρόμοι έχουν μετατραπεί σε απροσπέλαστα σημεία με φερτά υλικά και καθιζήσεις.
Παράλληλα, η Πυροσβεστική έχει δεχθεί συνολικά 367 κλήσεις σε Ήπειρο και Ιόνιο, με 180 εξ αυτών στην Κέρκυρα κυρίως σε Σιδάρι, Άγιο Στέφανο Αυλιωτών, Ρόδα και Κασσιόπη όπου πραγματοποιήθηκαν αντλήσεις υδάτων και κοπές δέντρων. Στην Ήπειρο, οι 187 κλήσεις αφορούν Ιωάννινα, Πρέβεζα, Φιλιππιάδα και Τζουμέρκα, με δεκάδες αντλήσεις και επιχειρήσεις παροχής βοήθειας.
Στη Φιλιππιάδα, το δημοτικό στάδιο έχει πλημμυρίσει, ενώ σε εξέλιξη βρίσκεται επιχείρηση απεγκλωβισμού κατοίκων. Στη Βόνιτσα, μαθητές χρειάστηκε να απομακρυνθούν με πυροσβεστικό όχημα λόγω συγκέντρωσης νερού στους δρόμους και πλημμυρισμένων σημείων, ενώ δεκάδες σπίτια και καταστήματα έχουν υποστεί ζημιές μετά το σπάσιμο αναχώματος στην περιοχή Αγίου Νεκταρίου.
Στα Ιωάννινα και τον Δήμο Μετεώρων, αλλά και σε χωριά του Ασπροποτάμου, παρατηρούνται σημαντικές καταστροφές στο οδικό δίκτυο, με δρόμους κομμένους στα δύο, γέφυρες που κινδυνεύουν με κατάρρευση και οικισμούς που έχουν αποκλειστεί. Ο δήμαρχος Μετεώρων Λευτέρης Αβραμόπουλος έκανε έκκληση προς τους πολίτες: «Κάνω έκκληση σε όλους τους δημότες να μη γίνονται άσκοπες μετακινήσεις».
Στα Τζουμέρκα, η νύχτα ήταν ιδιαίτερα δύσκολη, με τον Δήμο Βορείων Τζουμέρκων να αντιμετωπίζει συνεχείς καταπτώσεις βράχων, καθιζήσεις, υπερχειλίσεις και διακοπές ηλεκτροδότησης και υδροδότησης. Εγκλωβισμένοι σε ξενοδοχείο στους Μελισσουργούς παραμένουν ιδιοκτήτες, προσωπικό και επισκέπτες, χωρίς πρόσβαση, καθώς ο δρόμος έχει καταρρεύσει.
Τα προβλήματα επεκτείνονται και στη Θεσσαλία, με πλημμυρικά φαινόμενα σε Καλαμπάκα και χωριά του Ασπροποτάμου, ενώ η Εθνική Οδός Κοζάνης–Λάρισας έχει κλείσει από το 45ο έως το 51ο χλμ. Παράλληλα, οχήματα σε Γρεβενά, Καστοριά, Κοζάνη και Φλώρινα υποχρεούνται να φέρουν αντιολισθητικές αλυσίδες.
Πώς θα κινηθεί η κακοκαιρία
Η εξέλιξη της κακοκαιρίας συνεχίζει να παραμένει ανησυχητική, με τις αρχές να προτρέπουν τους πολίτες να περιορίσουν μετακινήσεις, να ακολουθούν οδηγίες των τοπικών φορέων και να παραμένουν σε ετοιμότητα, καθώς ο καιρός αναμένεται να διατηρηθεί ιδιαίτερα επιβαρυμένος και τις επόμενες ώρες.
Σύμφωνα με την ΕΜΥ, ο καιρός σήμερα, Σάββατο, θα παραμείνει βροχερός, με προειδοποιήσεις για το Ιόνιο, την Ήπειρο, τη δυτική Στερεά και τη βορειοδυτική Πελοπόννησο, όπου αναμένονται βροχές και σποραδικές καταιγίδες, κατά τόπους ισχυρές έως το απόγευμα.
Στα νησιά του Αιγαίου αναμένονται αραιές νεφώσεις, κατά τόπους πιο πυκνές, με ασθενείς βροχές στο Ανατολικό Αιγαίο και τις πρωινές ώρες στα Δωδεκάνησα. Αργά τη νύχτα, λίγα χιόνια θα πέσουν στα ορεινά της Ηπείρου και της Δυτικής Μακεδονίας.
Οι πλημμύρες στη βορειοδυτική Ελλάδα προκάλεσαν τεράστιες ζημιές, με παρασυρμένα οχήματα, πλημμυρισμένα χωριά και πολλούς δήμους να ζητούν κήρυξη έκτακτης ανάγκης.
Ο μετεωρολόγος Γιώργος Τσατραφύλλιας αποδίδει το φαινόμενο στο «Οrographic lifting» και αναλύει το μηχανισμό που ενίσχυσε τα ακραία φαινόμενα:
«Οταν φυσάει Ν–ΝΔ, ο άνεμος έρχεται από το Ιόνιο, που είναι ζεστό και φορτωμένο υγρασία. Αυτή η υγρή αέρια μάζα κατευθύνεται προς την ηπειρωτική Ελλάδα. Η Πίνδος λειτουργεί σαν “τείχος”. Ο αέρας αναγκάζεται να ανέβει την οροσειρά της Πίνδου (αναγκαστική ανύψωση – orographic lifting). Καθώς ανεβαίνει, ψύχεται, ο κορεσμός επιτυγχάνεται γρήγορα, και η υγρασία συμπυκνώνεται → έντονη βροχή στα δυτικά προσήνεμα (Ήπειρος, δυτ. Θεσσαλία, δυτ. Στερεά, δυτ. Μακεδονία).
Η ανύψωση είναι συνεχής όσο φυσάει νότιος άνεμος. Η υγρασία είναι σχεδόν “απεριόριστη” από το Ιόνιο. Εμφανίζεται και το φαινόμενο back-building σε καταιγίδες που ξαναδημιουργούνται πάνω στις ίδιες περιοχές. Όταν υπάρχει και βαρομετρικό χαμηλό ανοικτά του Ιονίου, η τροφοδοσία υγρασίας είναι συνεχής με αποτέλεσμα να δημιουργούνται rain trains».
ieidiseis.gr
