Οι ιατρικές εξετάσεις που πρέπει να κάνουν άνδρες και γυναίκες κάθε χρόνο
H αρχή του χρόνου είναι μια καλή ευκαιρία να προγραμματίσετε το ετήσιο τσεκάπ. Ποιες ιατρικές εξετάσεις πρέπει να κάνετε;
Οι ετήσιες ιατρικές εξετάσεις αποτελούν ένα από τα σημαντικότερα εργαλεία πρόληψης και έγκαιρης διάγνωσης ασθενειών. Πολλές παθήσεις εξελίσσονται αθόρυβα και εντοπίζονται τυχαία, όταν ο έλεγχος γίνεται εγκαίρως και οργανωμένα. Η πρόληψη δεν αφορά μόνο όσους ανήκουν σε ομάδες υψηλού κινδύνου, αλλά όλους, ανεξαρτήτως ηλικίας και φύλου.
Οι βασικές εξετάσεις που αφορούν όλους
- Υπάρχουν ορισμένοι προληπτικοί έλεγχοι που θεωρούνται απαραίτητοι σε κάθε ηλικία και θα πρέπει να εντάσσονται στον ετήσιο προγραμματισμό υγείας:
- Γενική αίματος σε ετήσια βάση, για τον εντοπισμό αναιμίας, φλεγμονών ή μεταβολικών διαταραχών.
- Καρδιολογικός έλεγχος με μέτρηση αρτηριακής πίεσης και ηλεκτροκαρδιογράφημα, ενδεχομένως και υπέρηχο καρδιάς.
- Καθαρισμός δοντιών τουλάχιστον μία φορά τον χρόνο και σε ορισμένες περιπτώσεις κάθε έξι μήνες.
- Δερματολογικός έλεγχος με εξέταση ελιών και δερματικών σημαδιών, καθώς και καθαρισμός όπου απαιτείται.
Τέλος, η κολονοσκόπηση αποτελεί βασικό εργαλείο πρόληψης για τον καρκίνο του παχέος εντέρου. Πλέον, μπορεί να ενταχθεί προληπτικά από την ηλικία των 30 ετών, ειδικά για άτομα που επιθυμούν μεγαλύτερη ασφάλεια ή έχουν οικογενειακό ιστορικό. Η συχνότητα επανάληψης καθορίζεται από τα ευρήματα και τη σύσταση του γιατρού.
Οι ιατρικές εξετάσεις για τις γυναίκες
Για τις γυναίκες ηλικίας 20 έως 39 ετών, η πρόληψη επικεντρώνεται κυρίως στην αναπαραγωγική υγεία και στην έγκαιρη ανίχνευση γυναικολογικών προβλημάτων. Ο τακτικός γυναικολογικός έλεγχος με τεστ Παπανικολάου και εξέταση μαστών, σε συνδυασμό με αιματολογικές εξετάσεις όπως σίδηρος, φερριτίνη και θυρεοειδικές ορμόνες, είναι σημαντικός, ιδιαίτερα όταν υπάρχουν συμπτώματα όπως κόπωση ή διαταραχές του κύκλου.
Στην ηλικιακή ομάδα 40 έως 59 ετών, ο προληπτικός έλεγχος αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία, καθώς αυξάνονται οι πιθανότητες καρδιαγγειακών νοσημάτων, οστεοπόρωσης και καρκίνου του μαστού. Η μαστογραφία πραγματοποιείται σύμφωνα με τις οδηγίες του γιατρού, ενώ ο ετήσιος αιματολογικός έλεγχος περιλαμβάνει συστηματική παρακολούθηση χοληστερίνης, σακχάρου και αρτηριακής πίεσης.
Υπερηχογραφήματα άνω και κάτω κοιλίας μπορούν να δώσουν πολύτιμες πληροφορίες για ήπαρ, νεφρούς, μήτρα και ωοθήκες, ενώ ο έλεγχος οστικής πυκνότητας είναι ιδιαίτερα σημαντικός σε γυναίκες με εμμηνόπαυση ή σχετικό οικογενειακό ιστορικό. Η καρδιολογική παρακολούθηση, με υπερηχογράφημα και ηλεκτροκαρδιογράφημα όπου χρειάζεται, συμβάλλει στην πρόληψη σοβαρών επιπλοκών.
Μετά τα 60, η πρόληψη στοχεύει κυρίως στη διατήρηση της ποιότητας ζωής και της αυτονομίας. Πλέον στη ρουτίνα εντάσσονται πιο τακτικά ο οφθαλμολογικός και ακοολογικός έλεγχος, ενώ οι γυναικολογικοί εξετάσεις και η παρακολούθηση των μαστών παραμένουν σημαντικές ακόμη και μετά την εμμηνόπαυση.
Σε αυτή την ηλικία, συνίσταται επίσης ο έλεγχος θυρεοειδούς και βιταμινών, όπως η Β12 και η D, λόγω ελλείψεων.
Οι ιατρικές εξετάσεις για τους άνδρες
Στους άνδρες, για τις μικρότερες ηλικίες (20-39 ετών), δεν χρειάζεται κάτι παραπάνω πέρα από τις βασικές εξετάσεις που αναφέρθηκαν παραπάνω. Πάντως, συνιστάται μια έμφαση στον ουρολογικό έλεγχο όταν υπάρχουν συμπτώματα ή οικογενειακό ιστορικό.
Στην ηλικία των 40 έως 59 ετών, η πρόληψη εστιάζει κυρίως στα καρδιαγγειακά νοσήματα και στον προστάτη. Ο έλεγχος PSA, σε συνδυασμό με κλινική εκτίμηση, μπορεί να οδηγήσει σε πρώιμη διάγνωση, ενώ ο τακτικός καρδιολογικός έλεγχος συμβάλλει στην αποφυγή σοβαρών επιπλοκών. Τα υπερηχογραφήματα άνω και κάτω κοιλίας βοηθούν επίσης, ειδικά όταν συνυπάρχουν παράγοντες κινδύνου.
Μετά τα 60, η παρακολούθηση καρδιάς και νεφρών καθίσταται απαραίτητη, ενώ ο ουρολογικός έλεγχος και η μέτρηση οστικής πυκνότητας παραμένουν σημαντικοί για την πρόληψη καταγμάτων και χρόνιων παθήσεων. Τέλος, η φροντίδα της όρασης και της ακοής παίζει καθοριστικό ρόλο στη διατήρηση της ποιότητας ζωής.
