Νέα χρονιά: Προσδοκίες και στόχοι – H ψυχολόγος και συγγραφέας Τένια Μακρή συμβουλεύει
Για τις προσδοκίες και τους στόχους που θέτουμε κάθε νέα χρονιά αλλά και τις ψυχολογικές πρακτικές ώστε να κλείσουμε έναν ακόμα κύκλο, μίλησε στο Zarparadio 89,6 και στην Ανδρονίκη Κοκοτσάκη η ψυχολόγος και συγγραφέας Τένια Μακρή.
Τι κρατάμε και τι αφήνουμε τη για την νέα χρονιά ;
Αν μπαίνουμε μέσα σε αυτή την διαδικασία να αναρωτιόμαστε τι κρατάμε και τι αφήνουμε την νέα χρονιά, θα λέγαμε ότι έχουμε μια εξέλιξη. Δηλαδή όταν κάνεις έναν απολογισμό, του τι έκανες έναν χρόνο, τα καλά σου και τα κακά σου.. Τα μεν καλά σου τα κάνεις καλύτερα και τα κακά σου τα διαπραγματεύεσαι. Μακάρι να το κάνουμε αυτό. Είναι ένα χαρακτηριστικό εξέλιξης.
Βέβαια εγώ μιλάω και για έναν καθημερινό απολογισμό. Αυτό που λέω είναι: Αν βάλεις το κεφάλι σου, στο προσκεφάλι σου, αναλογίσου τι έκανες, από την ώρα που ξύπνησες, μέχρι την ώρα που είσαι στο κρεβάτι σου. Στιγμή προς στιγμή. Εκεί στον απολογισμό της ημέρας, θα έχεις πολύ πιο φρέσκα τα γεγονότα στα οποία έχεις συμμετάσχει και τότε θα αντιληφθείς, το πόσο μεγάλη ήταν η ημέρα και πόσο μεγάλος είναι ο χρόνος, τον οποίο όλοι λέμε, ότι περνάει πάρα πολύ γρήγορα. Γιατί δεν τον καταλογίζουμε, από τις πράξεις μας, τις σκέψεις μας, τις σχέσεις μας.
Αυτό που λέω στους ανθρώπους είναι μακάρι να κάνεις έναν απολογισμό μέσα στο έτος. Μας ξεφεύγουν όμως πάρα πολλά σημαντικά και ασήμαντα που είτε μας άφησαν μώλωπες και σημάδια είτε μας χάρισαν ευχάριστες στιγμές. Αν αυτό είναι επώδυνο να το κάνεις, αρκέσου στον απολογισμό της ημέρας. Κάνε τον απολογισμό της ημέρας μέσα από τις πράξεις σου, μέσα από τις σκέψεις σου. Και θα δεις πού πραγματικά έχεις προχωρήσεις, πού έχεις σταθεί, πού έχεις παραπατήσει.
– Θεωρείτε ότι η νέα χρονιά είναι μια ευκαιρία αλλαγής ή περισσότερο ένα συμβολικό ορόσημο;
Μάλλον είναι ένα συμβολικό ορόσημο. Μακάρι οι άνθρωποι μέσα από αυτόν τον απολογισμό να βλέπανε τι πραγματικά μπορούν να κάνουν για να βελτιώσουν την ζωή τους. Είναι όμως και μια ευχή. Πραγματικά θα ήταν ωραίο να μπορούσαμε να το κάνουμε. Είναι ένας τρόπος εξέλιξης.
-Γιατί δυσκολευόμαστε να αφήσουμε πίσω μας συνήθειες, σχέσεις ή και σκέψεις από αυτές που μας βαραίνουν;
Γιατί νιώθουμε ότι μεγαλώνουμε και μαζεύει το κουβάρι μας. Όταν κάνουμε αυτούς τους απολογισμούς και νιώθουμε ότι ο χρόνος μαζεύει για μας. Όσο πιο νέοι ήμαστε, τόσο πιο μακριά είναι το τοπίο. Όσο μεγαλώνουμε το τοπίο έρχεται πιο κοντά. Η ζωή μας γίνεται πιο σημαντική. Γιατί νιώθουμε ότι αυτή κονταίνει. Σε αυτές τις περιπτώσεις οι άνθρωποι είναι περισσότερο απολογητικοί με τον εαυτό τους, παρά ένας νέος άνθρωπος ο οποίος έχει μπροστά του όλον αυτόν τον ατελείωτο χρόνο για να κάνει τις βελτιώσεις του.
Είναι κάποιοι άνθρωποι οι οποίοι δουλεύοντας τον εαυτό τους στέκονται σε αυτούς τους σταθμούς και βελτιώνονται. Αφήνουν πράγματα πίσω τους και προχωρούν απελευθερωμένοι. Υπάρχουν και άνθρωποι που φοβούνται την αλλαγή, δεν ξέρουν πως αν την χειριστούν, άρα δεν έχουμε εξέλιξη. Η αλλαγή δεν είναι προσφιλής σε όλους μας. Αυτό το άγνωστο το οποίο πρόκειται να αντιμετωπίσω με την αλλαγή, μπορώ και να το χειριστώ. Δεν είμαστε όλοι οι άνθρωποι έτοιμοι να μπούμε σε αυτήν την διαδικασία γιαυτό υπάρχουν και τα στερεότυπα. Ο φόβος της αλλαγής και του αγνώστου είναι τόσο πολύ μεγάλος μέσα τους, από την ανασφάλεια της εικόνας του εαυτού τους που παραμένουν στην πεπατημένη. Οπότε και επαναλαμβάνουν συμπεριφορές οι οποίες μπορεί να τους σαμποτάρουν αλλά και να μην προχωρούν ίσως, σε κάποια βελτίωση που έτσι και αλλιώς δεν μπορούν να την δουν από τον φόβο της αλλαγής.
Έρχεται η ζωή μας με τέτοιες καταστάσεις που έχουμε προκλήσεις και αναγκαστικά πρέπει να πάρουμε αποφάσεις. Οι αποφάσεις αυτές μπορεί να είναι τελείως διαφορετικές, διότι οι προκλήσεις είναι διαφορετικές. Από αυτές που είμαστε συνηθισμένοι να κάνουμε.
Άρα η ίδια η ζωή και επειδή ο άνθρωπος ως ένα δυναμικό ον εξελίσσεται είτε το θέλει είτε όχι, έρχονται οι ίδιες καταστάσεις της ζωής, οι εσωτερικές αναζητήσεις που μας βάζουν σε τελείως διαφορετικούς δρόμους από αυτούς που έχουμε μάθει να πατάμε, χωρίς να αντιλαμβανόμαστε εμείς οι ίδιοι, ότι πραγματικά κάνουμε αλλαγή.
– Τι αξίζει να κρατάμε από μια δύσκολη χρονιά;
Ότι έκανα ότι καλύτερο μπορούσα. Το να ενοχοποιώ τον εαυτό μου είναι μια εσωτερική καθήλωση. Όταν όμως μπαίνουμε στη διαδικασία να πούμε ναι, είχα τις προκλήσεις μου, είχα τις δυσκολίες μου, γιατί αν μπορούσα να κάνω κάτι διαφορετικό, θα το έκανα, αλλά από την στιγμή που δεν το έκανα σημαίνει ότι αυτό μπορούσα να κάνω. Αυτό σημαίνει μια συμφιλίωση με τον εαυτό μου.
– Υπάρχουν εσωτερικές αντοχές που μπορούμε να τις πάρουμε μαζί μας στη νέα χρονιά αλλά δεν τις έχουμε αντιληφθεί ;
Οι καθημερινές προκλήσεις, οι εσωτερικές και οι εξωτερικές είναι τόσες πολλές που ο άνθρωπος θέλει δε θέλει να κάνει πράγματα είτε με την θέληση του γιατί εξαναγκάζεται, αλλά αναμφισβήτητα εκείνο το οποίο θέλει να πάρει κάποιος μαζί του, είναι ότι έκανα ότι καλύτερο μπορούσα. Όταν αυτές οι προκλήσεις έρχονται στη ζωή μου θετικές ή αρνητικές να ρωτάω δύο πράγματα:
- Αυτό το οποίο συμβαίνει αφορά εμένα; Αν αφορά εμένα, τι μπορώ να κάνω και από αυτό που μπορώ να κάνω τι είναι το καλύτερο για μένα.
- Αν αυτό με αφορά άμεσα. Τι μπορώ καλύτερο να κάνω. Όχι πιο είναι το δέον. Και αν καταφέρω να το κάνω, η αλλαγή αυτή θα με πάει ένα βήμα παραπέρα.
Δεν μπορούμε να χτυπάμε τον εαυτό μας συνεχώς. Το δεον είναι υποκειμενικό. Ο καθένας από εμάς έχει τις δικές του δυνάμεις, το δικό του δυναμισμό, την δική του ψυχική ισσοροπία, την δική του συναισθηματική ωριμότητα, την δική του διανόηση. Άρα ο καθένας από εμάς δεν συγκρίνεται.
Η μοναδικότητα μας λέει, ότι αυτό το οποίο κάνεις, είναι το καλύτερο που μπορείς εσύ.
Μην κοιτάς τι κάνει ο άλλος.
Ο άλλος έχει το δικό του δυναμικό. Πίστεψε ότι είσαι μοναδικός. Ότι σαν και εσένα δεν υπάρχει κανείς άλλος σε ολόκληλρη την οικουμένη. Αυτή την μοναδικότητα σου, τίμησε την και κάνε ό,τι καλύτερο μπορείς.
– Το να θέτουμε νέους στόχους την νέα χρονιά μας κινητοποιούν ή μας πιέζουν;
Είναι όσο φτάνει το χέρι μας. Εκεί που φτάνει πρέπει να πάμε.
Εάν θέλεις να βοηθηθείς και να βάλεις ένα σκαμνάκι κάτω από τα πόδια σου και να ανέβεις λίγο παραπάνω τότε ναι, κάνε το, αλλά μην βάλεις μια σκάλα των 1000 σκαλοπατιών. Έχει πολύ μεγάλη διαφορά.
Άρα λοιπόν θα πραγματοποιήσω πρώτο, αυτό που μπορώ να φτάσω, ούτως ώστε να πάρω τη χαρά ότι τα κατάφερα. Από κει και πέρα, από τη στιγμή που έχω καταφέρει αυτό που μπορώ να καταφέρω, μπορώ να βάλω το σκαμνάκι και να πω, μπορώ να κάνω και κάτι παραπάνω.
Γιατί οι δυνάμεις του ανθρώπου δεν είναι απεριόριστες αλλά είναι πάρα πολλές και άγνωστες.
Άρα όταν πάρω αυτήν την χαρά, θα μπορέσω να ικανοποιήσω αυτό που είναι εφικτό. Το να πω στον εαυτό μου ότι θα αγοράσω μια Porsche θα είναι ένα όνειρο ίσως σε μια άλλη ζωή να μπορέσω να το πραγματοποιήσω. Αλλά να πω να ξανάρθω πάλι στα Χανιά, είναι κάτι που μπορώ να το πραγματοποιήσω, εάν οι συνθήκες μου το επιτρέψουν.
Άρα το συμπέρασμα είναι:
Να βάζουμε στόχους που μπορούμε να καταφέρουμε για να πάρουμε την γλύκα της επιτυχίας.
Από την στιγμή που θα το εξασφαλίσουμε και χαϊδέψουμε τον ευατό μας και εφόσον αλείψουμε την ψυχή μας λίγο μελακι τότε ας βάλουμε έναν άλλο στόχο που να είναι λίγο μεγαλύτερος. Και αυτός ο μεγαλύτερος , πάλι εκεί που μπορώ να φτάσω όταν βάλω το σκαμνάκι.
Για να πάρω την χαρά ότι αξίζω. Για να πάρω την χαρά ότι τα καταφέρνω, ότι είμαι ικανός να καταφέρω αυτό το οποίο δίνω στον εαυτό μου ως υπόσχεση. Ας μην είμαστε αιθεροβάμονες!
– Υπάρχουν απλές ψυχολογικές πρακτικές για να κλείσουμε τη χρονιά. Κάτι σαν τελετουργικό αποχαιρετισμού;
Για να έχω γεννηθεί και να υπάρχω αυτή την στιγμή σημαίνει ότι έχω δύο σκοπούς. Ο πρώτος σκοπός είναι να κάνω τον εαυτό μου καλύτερο. Να δω τον εαυτό μου να βελτιώνεται. Και το δεύτερο είναι να μπορώ αυτή τη δύναμη που έχω να την προσφέρω και στον κόσμο, για να κάνω τον κόσμο καλύτερο , μέσα στις δικές μου δυνάμεις και μέσα στα δικά μου όρια και περιθώρια.
– Αν κάποιος κρατήσει μόνο μια ψυχολογική στάση για την νέα χρονιά, πια θα ήταν αυτή κατά την γνώμη σας;
Να νιώθει όμορφα με τον εαυτό του και να χαίρεται ότι ζει, ότι υπάρχει και ότι φωτίζεται κάθε μέρα από το φως της ψυχής του και το φως του σύμπαντος.
Ο άνθρωπος μπορεί να κάνει αρκετά. Αρκεί αυτά τα οποία κάνει να του δίνουν χαρά και να μην απογοητεύεται με το να λέει: και μετά; και μετά τι έκανα;
Αυτό το χαστούκι που δίνουμε στον εαυτό μας απο μια ανικανοποίητη επίδοση του εαυτού μας, είναι ότι χειρότερο μπορούμε να κάνουμε. Αν όμως αυτό το αντιστρέψουμε και πούμε “έκανα ότι καλύτερο μπορούσα” και να λέμε “μπράβο” στον εαυτό μας και να προχωρούμε.
– Τι διαφορά έχει το θέλω να αλλάξω από το φροντίζω τον εαυτό μου;
Το φροντίζω τον εαυτό μου σημαίνει αγαπώ εμένα. Αγαπώ αυτό το οποίο είμαι, ότι και να είμαι. Φροντίζω τη ψυχή μου, φροντίζω το κορμί μου, φροντίζω την υπόστασή μου.
Το θέλω, έρχεται μετά απο την φροντίδα. Δεν μπορείς να έχεις ένα θέλω εάν δεν είσαι φροντισμένος.
– Εάν ήμουν γκρινιάρα την προηγούμενη χρονιά και θέλω αυτό να το αλλάξω την νέα χρονιά. Τι μπορώ να κάνω;
Αν αυτό το αναγνωρίζω . Το θέμα είναι μ’ αρέσει αυτό που είμαι να το διατηρώ; μήπως το διατηρώ γιατί έτσι χειρίζομαι τον κόσμο; Μήπως είναι ένας τρόπος να αντλώ την προσοχή;
Αν λοιπόν αυτή η συμπεριφορά είναι χειραγωγική, αναμφισβήτητα θα την διατηρήσω. Αν όμως είναι μια συμπεριφορά η οποία βλέπω ότι μου ρίχνει ίσιο, αφενός στην εικόνα του εαυτού μου και αφετέρου ο τρόπος με τον οποίο βλέπω οι άνθρωποι να στέκονται απέναντί μου, τότε το σωστό που είναι να κάνω, να βρω έναν τρόπο, να δω αφενός γιατί γκρινιάζω (γιατί γκρινιάζει κάποιος ο οποίος παραπονιέται). Αν λοιπόν έχω παράπονο, έχω παράπονο από εμένα;
Γιατί παράπονα μπορεί να έχουμε μόνο από εμάς. Δεν μπορούμε να έχουμε παράπονα από τους άλλους. Γιατί δεν έχουμε προσδοκίες από τους άλλους.
Η μόνη προσδοκία που έχουμε, είναι από τον εαυτό μας. Δεν μπορώ να προσδοκίσω από σένα να κάνεις αυτό το οποίο θέλω εγώ, για να είμαι εγώ ευτυχισμένη και χαρούμενη. Αυτό είναι δικό μου θέμα να το καταφέρω.
Άρα αν εγώ νιώθω ότι πραγματικά είναι μια συμπεριφορά που αφενός με σκιάζει σαν άνθρωπο και δεν μου αρέσει και αφετέρου βλέπω ότι οι άνθρωποι κρατάνε μια απόσταση από εμένα, στο χέρι μου λοιπόν είναι να μπω μέσα στη διαδικασία και να το πάρω το πράγμα λίγο αλλιώς .
– Για όλη αυτή τη διαδικασία του απολογισμού τι θα συμβουλεύατε τον κόσμο;
Εκείνο το οποίο πάντα λέω είναι: Απάλλαξε τον εαυτό σου από το ΘΑ, το ΝΑ, το ΕΑΝ και το ΓΙΑΤΙ.
Αν λοιπόν απαλάξεις τον εαυτό σου από αυτό, τότε θα είσαι στην πραγματικότητα. Αλλιώς θα είσαι αιθεροβάμων και μέσα σε μια εικονική πραγματικότητα.
Άρα λοιπόν, αν το 2026 θέλει να σου μάθει κάτι, κατήργησε τα πολλά ΘΑ σου, τα πολλά ΝΑ σου, τα πολλά ΓΙΑΤΙ και τα ΕΑΝ.
zarpanewss.gr
