Ιστορική στιγμή για την Κρήτη: Η Ζώμινθος μπήκε επίσημα στην UNESCO – Τα αποκαλυπτήρια από τη Λίνα Μενδώνη | Video+Photos
Γιορτινό το κλίμα στο μινωικό ανάκτορο του βουνού, τη Ζώμινθο, η οποία είναι χτισμένη στον Ψηλορείτη σε υψόμετρο 1.200 μέτρων, όπου πραγματοποιήθηκε με υπερηφάνεια αλλά και συγκίνηση η αποκάλυψη της αναμνηστικής πινακίδας από την υπουργό Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, επισφραγίζοντας την ιστορική εγγραφή του μινωικού ανακτόρου της Ζώμινθου στον κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO.
Για το ιστορικό αυτό γεγονός πραγματοποιήθηκε το πρωί στον αρχαιολογικό χώρο η επίσημη εκδήλωση του Υπουργείου Πολιτισμού και της Περιφέρειας Κρήτης, ολοκληρώνοντας με τον τρόπο αυτό τις τριήμερες εορταστικές εκδηλώσεις για την εγγραφή των μινωικών ανακτορικών κέντρων στον κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO, αναδεικνύοντας τον παγκόσμιο αντίκτυπο της πολιτιστικής κληρονομιάς του νησιού.
Μετά την αποκάλυψη της αναμνηστικής πινακίδας ακολούθησε προβολή ειδικού βίντεο και παρουσίαση της εγγραφής από την προϊσταμένη Εφορείας Αρχαιοτήτων Χανίων Έλενα Κουντούρη. Κεντρική ομιλία πραγματοποίησε η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη.
Ακολούθησαν χαιρετισμοί από τον πρώην Αναπληρωτή Γενικό Διευθυντή της UNESCO, Ernesto Ottone Ramírez, τον Περιφερειάρχη Κρήτης Σταύρο Αρναουτάκη, τον Δήμαρχο Ανωγείων Σωκράτη Κεφαλογιάννη, την Πρόεδρο του ICOMOS Teresa Patrício, τον Μόνιμο Αντιπρόσωπο της Ελλάδας στην UNESCO Γιώργο Κουμουτσάκο και την Πρέσβειρα Καλής Θελήσεως για την Προστασία και Προώθηση του Πολιτισμού Κωνστάντζα Σμπώκου.
“Δεν τιμούμε απλώς μία ακόμη διεθνή διάκριση.
Επιβεβαιώνουμε τη ζωντανή συνέχεια ενός πολιτισμού που εξακολουθεί να εμπνέει την ανθρωπότητα. Δεν αφορά μόνο το παρελθόν, αλλά πλέον αφορά κυρίως το μέλλον, καθώς αποτελεί δύναμη γνώσης, δημιουργίας, συνεργασίας και ειρηνικής συνύπαρξης των λαών.
Ο Μινωικός Πολιτισμός δεν ανήκε ποτέ μόνο στην Ελλάδα, ανήκει στην παγκόσμια κοινότητα. Απλώς ήρθε και η επίσημη διαδικασία.
Και ακριβώς γι’ αυτό η προστασία και η ανάδειξή του αποτελούν κοινή ευθύνη όλων.
Με αίσθημα ευθύνης, συνέχειας και αισιοδοξίας, ας διασφαλίσουμε τη μοναδική αυτή παρακαταθήκη ως πηγή παιδείας, έμπνευσης, συλλογικής αυτογνωσίας για τις επόμενες γενιές.
Ας διασφαλίσουμε ότι οι τόποι αυτοί θα συνεχίσουν να αφηγούνται την ιστορία της Κρήτης, των Κρητικών, της Ελλάδας και των Ελλήνων, της ίδιας της ανθρώπινης δημιουργίας», τόνισε στην ομιλία της η υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη.
Όπως επισήμανε, «όταν βρίσκεσαι σε αυτόν τον καταπληκτικό τόπο, δεν μπορείς παρά να αισθάνεσαι, πέρα από τη χαρά, τη συγκίνηση, την ικανοποίηση, ένα βαθύτατο συναίσθημα ιστορικής ευθύνης για αυτά που αυτός ο ευλογημένος τόπος φέρει πάνω του και τα οποία εμείς, ως θεματοφύλακες, οφείλουμε να προστατεύσουμε, να διαφυλάξουμε, να αναδείξουμε και να τα παραδώσουμε στην επόμενη γενιά σε καλύτερη κατάσταση από αυτήν ενδεχομένως που τα παραλάβαμε».
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη 12η Ιουλίου 2025, λέγοντας ότι ήταν ημέρα υπερηφάνειας για την Ελλάδα και την Κρήτη.
“Μία ημέρα που επιβεβαίωσε με τον πιο επίσημο τρόπο ότι ο Μινωικός Πολιτισμός αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς και της συλλογικής μνήμης της ανθρωπότητας.
Όμως, η σημερινή εκδήλωση εδώ στη Ζώμινθο δεν αφορά μόνο τον εορτασμό μιας διεθνούς διάκρισης. Αποτελεί ταυτόχρονα μια στιγμή αυτογνωσίας, ιστορικής συνείδησης και ιστορικής ευθύνης, γιατί τα μινωικά ανάκτορα δεν είναι απλώς μνημεία του παρελθόντος· είναι τόποι όπου γεννήθηκαν πρωτοποριακές μορφές διοίκησης, τεχνολογίας, καινοτομίας για την εποχή, τέχνης και κοινωνικής οργάνωσης.
Οι τόποι όπου διαμορφώθηκαν οι πρώτες μεγάλες πολιτισμικές συνθέσεις της Ευρώπης και της Ανατολικής Μεσογείου.
Τα Μινωικά Ανακτορικά Κέντρα αποτελούν το πλέον εμβληματικό αποτύπωμα του Μινωικού Πολιτισμού, ο οποίος αναπτύχθηκε στην Κρήτη για δύο περίπου χιλιετίες”, πρόσθεσε.
Όπως σημείωσε η υπουργός, η εγγραφή των Μινωικών Ανακτορικών Κέντρων έρχεται να προστεθεί σε ένα ισχυρό πλέγμα διεθνών αναγνωρίσεων της φυσικής και πολιτιστικής κληρονομιάς της Κρήτης, αναδεικνύοντας τον μοναδικό χαρακτήρα του νησιού ως τόπου όπου η ιστορία, ο άνθρωπος και το φυσικό περιβάλλον συνυπάρχουν αδιάλειπτα επί χιλιετίες.
Με την εγγραφή των Μινωικών Ανακτορικών Κέντρων ενισχύεται οπως είπε το διεθνές πολιτιστικό αποτύπωμα του νησιού, αναβαθμίζεται η θέση του στον παγκόσμιο χάρτη και διευρύνονται οι δυνατότητες βιώσιμης τουριστικής ανάπτυξης υψηλής ποιότητας.
Σχολιάζοντας το βίντεο που προηγήθηκε, στάθηκε στα πανέμορφα δελφινάκια που έχουν γίνει έμβλημα για την Κρήτη και για τον Μινωικό Πολιτισμό.
«Η μινωική τέχνη και τα δελφίνια τι μας δείχνουν; Τον μοναδικό φυσιοκρατικό τους χαρακτήρα. Την ελευθερία στην κίνηση. Τη σχέση του ανθρώπου με τη φύση. Τη θάλασσα, το φως. Αυτό το φως που εξακολουθεί να γοητεύει και να εμπνέει. Εδώ το φως και η θάλασσα κατευθύνουν τον πολιτισμό προς τα έξω. Έχουμε έναν πολιτισμό εξωστρεφή, δημιουργικό».
Η εγγραφή της Ζώμινθου στον κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO αποτελεί ένα εξαιρετικά σημαντικό γεγονός, όχι μόνο για τα Ανώγεια αλλά για ολόκληρη την Κρήτη, με τον δήμαρχο Ανωγείων Σωκράτη Κεφαλογιάννη να επισημαίνει ότι η Ζώμινθος αποτελεί ζωντανή απόδειξη της δύναμης της μνήμης και της ταυτότητας του τόπου που κουβαλά πολιτισμό αιώνων.
Κάνοντας λόγο για μεγάλη στιγμή για τον τόπο, ευχαρίστησε την υπουργό Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη και έκανε ιδιαίτερη αναφορά στους Γιάννη Σακελλαράκη και Έφη Σαπουνά – Σακελλαράκη που ανέδειξαν πολλά από τα μυστικά του ανακτορικού κέντρου της Ζώμινθου μέσα από τη συστηματική ανασκαφή που την έφερε στο φως και την ανέδειξε διεθνώς.
Στη διάρκεια της εκδήλωσης έγινε παρουσίαση για το ανάκτορο και τη δομή του, που αποτελούσε σημαντικό οικονομικό, θρησκευτικό και παραγωγικό κέντρο, με τους ομιλητές να αναφέρονται στα σημαντικά ευρήματα του χώρου.
Στην τελετή παρέστησαν, μεταξύ άλλων, ο βουλευτής Ρεθύμνου της ΝΔ Γιάννης Κεφαλογιάννης, η αντιπεριφερειάρχης Ρεθύμνου Μαίρη Λιονή, ο δήμαρχος Ρεθύμνου και πρόεδρος της ΠΕΔ Κρήτης Γιώργης Μαρινάκης, ο μητροπολίτης Ρεθύμνου και Αυλοποτάμου Πρόδρομος, η αντιπεριφερειάρχης Πολιτισμού Γωγώ Μηλάκη και ο αντιπεριφερειάρχης Περιβάλλοντος Νίκος Ξυλούρης.
Παρόντες ήταν επίσης η προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Ηρακλείου Βάσω Συθιακάκη, ο πρόεδρος των τουριστικών και ταξιδιωτικών πρακτόρων Κρήτης Μιχάλης Βλατάκης, ο δήμαρχος Μυλοποτάμου Γιώργος Κλάδος, καθώς και η προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Χανίων και αναπληρώτρια προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Ρεθύμνου Ελένη Παπαδοπούλου.
Στην ομιλία του ο Δήμαρχος Ανωγείων Σωκράτης Κεφαλογιάννης τόνισε μεταξύ αλλων τα παρακάτω:
«Γιατί στα βουνά της Κρήτης, η μνήμη δεν χάνεται. Περνά από γενιά σε γενιά, από στόμα σε στόμα, από πέτρα σε πέτρα.
Και ίσως τίποτα δεν αποτυπώνει καλύτερα αυτή τη συνέχεια από μια στιγμή που σημάδεψε την ιστορία της ανασκαφικής έρευνας στη Ζώμινθο: Όταν ο αείμνηστος Γιάννης Σακελλαράκης, σκάβοντας στο Ιδαίον Άντρον, άκουσε έναν Ανωγειανό βοσκό να του λέει: «Βόσκω τα ζώα μου στη Ζώμιθο».
Μια φράση απλή. Κι όμως — μια γέφυρα αιώνων.
Γιατί αυτή η φράση μετέφερε τη μνήμη του τόπου, από τη μινωική εποχή στο παρόν. Και οδήγησε στην αποκάλυψη της Ζώμινθου, του πιο ορεινού μινωικού ανακτόρου.
Αυτό είναι το μεγάλο μήνυμα του Ψηλορείτη: Ότι σε έναν τόπο μπορούν να συνυπάρχουν αρμονικά: ο άνθρωπος, το περιβάλλον, η μυθολογία, η ιστορία, η επιστήμη και ο πολιτισμός.
Όχι ως ξεχωριστά κεφάλαια. Αλλά ως μία ενιαία αφήγηση.
Η UNESCO δεν καταγράφει απλώς μνημεία. Καταγράφει αξίες.
Σε δηλώσεις της στους δημοσιογράφους, η κ. Μενδώνη, τόνισε τα παρακάτω:
“Σήμερα ολοκληρώνεται, σε αυτόν τον υπέροχο τόπο, στη Ζώμινθο, στον Ψηλορείτη, η σειρά των εορταστικών εκδηλώσεων που προγραμμάτισε και οργάνωσε το Υπουργείο Πολιτισμού, σε συνεργασία με την Περιφέρεια Κρήτης και τους οικείους δήμους, για την πολύ σημαντική εθνική επιτυχία της ένταξης των Μινωικών Ανακτορικών Κέντρων στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO.
Σήμερα οι γιορτές τελειώνουν, αλλά η χαρά, η συγκίνηση, η υπερηφάνεια, κυρίως το αίσθημα ευθύνης που έχουμε όλοι απέναντι σε αυτόν τον μοναδικό πολιτισμό και σε αυτά τα ανεκτίμητης αξίας και σημασίας αρχαιολογικά κατάλοιπα, πρέπει να μείνουν μέσα μας.
Και ο καθένας, κατά την αρμοδιότητά του, να φροντίσει ώστε αυτοί οι τόποι, αυτοί οι χώροι, που δεν είναι απλώς αρχαιολογικοί χώροι, αλλά τόποι ύψιστης αξίας και συμβολισμών, η απαρχή του ευρωπαϊκού πολιτισμού, να παραδοθούν με τον καλύτερο δυνατό τρόπο στις επόμενες γενιές”.
Μαίρη Λιονη, Αντιπεριφερειάρχης Ρεθύμνου:
“Σήμερα είναι μια πάρα πολύ σημαντική μέρα για τα Ανώγεια, για το Ρέθυμνο, για όλη την Κρήτη. Με την παρουσία της υπουργού Πολιτισμού, πραγματοποιήθηκαν τα εγκαίνια για την ένταξη των Μινωικών Ανακτορικών Κέντρων στην UNESCO. Ήταν κάτι που το περιμέναμε πάρα πολύ καιρό. Τα ευρήματα εδώ στη Ζώμινθο το άξιζαν και έγινε πραγματικότητα αυτό το όνειρο πολλών ετών”.
Μητροπολίτης Ρεθύμνου , Πρόδρομος:
“Η σημερινή ημέρα είναι πραγματικά μια μεγάλη ημέρα για τον τόπο μας, για τα Ανώγεια, για τη Μητρόπολή μας, για την Κρήτη, καθώς το σπουδαίο τούτο αρχαιολογικό μνημείο της Ζώμινθου εντάσσεται σήμερα και επισήμως, με την παρουσία της κυρίας υπουργού, στα μνημεία της UNESCO.
Αυτό είναι σπουδαίο για τον τόπο μας, δίνει μια άλλη προοπτική και δείχνει πραγματικά την ανάγκη που έχουμε όλοι μας να αφουγκραζόμαστε τις πέτρες, να αφουγκραζόμαστε την ιστορία μας, να μη φοβόμαστε να γυρίσουμε προς τα πίσω, για να δούμε το σπουδαίο και ένδοξο παρελθόν μας, πάνω στο οποίο πρέπει να στηρίζεται το παρόν μας και σύμφωνα με το οποίο πρέπει να ατενίζουμε το μέλλον μας.
Γιατί τέτοιες εκδηλώσεις σαν τη σημερινή είμαι βέβαιος ότι μπορούν — και είναι οι μόνες — να αποτελέσουν το αντίδοτο σε οτιδήποτε έρχεται, ιδίως τους τελευταίους καιρούς, να δηλητηριάσει τη ζωή μας”.
Ελένη Παπαδοπούλου, προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Χανίων και αναπληρώτρια προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Ρεθύμνου:
“Ιστορική στιγμή για για την Κρήτη. Οπως έχει ειπωθεί και τις προηγούμενες μέρες από την υπουργό Πολιτισμού και από τον περιφερειάρχη Κρήτης, πραγματικά πρόκειται για ένα γεγονός παγκόσμιας ιστορικής σημασίας: η ένταξη των έξι Μινωικών Ανακτόρων στον Κατάλογο Μνημείων Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO.
Και βέβαια σήμερα γιορτάζουμε τη Ζώμινθο, γιορτάζουμε την ένταξη του μοναδικού ορεινού μινωικού ανακτόρου, το «Ανάκτορο του Βουνού», που στις υπώρειες του Ψηλορείτη δείχνει με τον καλύτερο τρόπο ότι ο ανακτορικός μινωικός πολιτισμός, τα μινωικά ανάκτορα, δεν αναπτύσσονταν μόνο κοντά στις παραλίες ή στις πεδινές εκτάσεις, αλλά εκτείνονταν μέχρι τα βουνά.
Επομένως, είναι ένας πραγματικά εμβληματικός χώρος, που δείχνει την οργάνωση της μινωικής ανακτορικής κοινωνίας στις υπώρειες του Ψηλορείτη, σε ένα υψόμετρο που φτάνει τα 1.200 μέτρα, με ένα σύνθετο κτηριακό μινωικό κέντρο, το οποίο είχε βέβαια διοικητική, τελετουργική, οικονομική και κοινωνική χρήση”.
Όπως επισήμανε, είναι ένας υπέροχος, ασυναγώνιστος τόπος και γι’ αυτόν τον λόγο επελέγη, γιατί, εκτός από το ότι βρίσκεται πάνω στα περάσματα, ήταν και ο τόπος από τον οποίο μπορούσαν να προμηθεύονται τις πρώτες ύλες.
“Και αυτό είναι πάρα πολύ σημαντικό, γιατί μιλάμε για την κτηνοτροφία, για την ξυλεία, για τα αρωματικά φυτά και τα βότανα. Αυτό προκύπτει και τεκμηριώνεται με τον καλύτερο τρόπο από τις ανασκαφές που έχουν γίνει εδώ από τον αείμνηστο καθηγητή Γιάννη Σακελλαράκη και από την επίτιμη έφορο Αρχαιοτήτων, δρ Εφη Σαπουνά – Σακελλαράκη, η οποία συνεχίζει μέχρι σήμερα, αποκαλύπτοντας, εκτός από τους χώρους κατοικίας, τα εργαστήρια, τα ιερά και τους χώρους υποδοχής”, πρόσθεσε.
Σωκράτης Κεφαλογιάννης, Δήμαρχος Ανωγείων :
“Πράγματι, είναι μια μέρα γιορτής, μια μέρα γιορτής για τα Μινωικά Ανάκτορα, για την εγγραφή τους στον Παγκόσμιο Κατάλογο Κληρονομιάς της UNESCO.
Εδώ στη Ζώμινθο, με τις ιδιαιτερότητες που μπορεί να απολαύσει κάποιος επισκεπτόμενός την, βλέπει ότι πρόκειται για ένα μινωικό ανάκτορο στα 1.200 μέτρα, μοναδικής ομορφιάς, όπου ο αείμνηστος Γιάννης Σακελλαράκης και η σύζυγός του, Έφη Σακελλαράκη, κατάφεραν να παρέμβουν όχι μόνο στην αρχαιολογική ανασκαφή, αλλά και στο τοπίο.
Και αυτός είναι ο μεγάλος πλούτος που μας έχουν κληροδοτήσει και αυτή είναι η μεγάλη ευθύνη που εμείς αναλαμβάνουμε. Γιατί, ξέρετε, οι θεσμοί έρχονται να ορίσουν τα πράγματα. Την προστασία, την πραγματική, την κάνουν οι άνθρωποι. Οι άνθρωποι του βουνού, οι άνθρωποι που ζουν εδώ.
Ο τόπος της Ζώμινθου έχει το μοναδικό χαρακτηριστικό ότι, στην ουσία, ανακαλύφθηκε από τον Γιάννη Σακελλαράκη, από ένα μήνυμα που ήρθε μέσα από τα βάθη των αιώνων, από έναν βοσκό, που κατοικούσε εδώ επί αιώνες, στον Ψηλορείτη.
Όταν κάποια στιγμή ο Γιάννης Σακελλαράκης ανέσκαπτε το Ιδαίον Άντρο, ο βοσκός τού είπε: «Βοσκω, τα ζαμου στη Ζώμινθο». Και αυτό χτύπησε το καμπανάκι στον αείμνηστο μεγάλο αρχαιολόγο, να έρθει να ανασκάψει και να αναδείξει ένα μοναδικό τοπίο, έναν μοναδικό αρχαιολογικό τόπο, σε ένα εμβληματικό βουνό”.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε και στη περαιτέρω ανάπτυξη της ευρύτερης περιοχής, λέγοντας:
“Πραγματικά πιστεύουμε ότι τέτοιου είδους παρεμβάσεις συντελούν στο να αναζωογονηθούν οι ορεινές περιοχές και είμαστε από αυτούς που πιστεύουν ότι πάντα ο Ψηλορείτης έθρεφε τα χωριά γύρω του”.
neakriti.gr
