Η εξομολόγηση της Σίσσυς Χρηστίδου για το emotional eating: Τι είναι και πώς μπορεί να αντιμετωπιστεί
Όσα πρέπει να ξέρετε για τη συναισθηματική υπερφαγία.
Σε πρόσφατη συνέντευξή της, η Σίσσυ Χρηστίδου αναφέρθηκε στο πώς η ψυχολογία της επηρέασε τις διατροφικές της συνήθειες και τελικά πήρε κιλά λόγω του emotional eating.
«Κάνω emotional eating. Πέρασα μια πολύ δύσκολη περίοδο πέρσι, προσωπική. Για να είμαι στα καλά μου κιλά πρέπει να προσπαθώ, όταν σταματώ γιατί κάτι με ζορίζει συναισθηματικά γίνεται αυτό. Το έχω πολύ εύκολο να πάρω κιλά», δήλωσε η παρουσιάστρια στο AnesTea The Podcast, τονίζοντας ότι η παραμικρή συναισθηματική πίεση μπορεί να την οδηγήσει σε αύξηση βάρους.
Τελικά, η ίδια έκανε μια προσπάθεια ανασύνταξης το καλοκαίρι, ενώ μοιραζόταν με τους followers της στα social media την πρόοδό της. Τελικά, μέσα σε διάστημα δύο μηνών έχασε περίπου 8-10 κιλά, προκαλώντας εντύπωση κατά την επιστροφή της στο τηλεοπτικό πλατό.
Τι είναι το emotional eating
Δεν τρώμε πάντα μόνο και μόνο για να ικανοποιήσουμε την πείνα μας. Πολλοί από εμάς καταφεύγουμε στο φαγητό για παρηγοριά, ανακούφιση από το άγχος ή για να ανταμείψουμε τον εαυτό μας. Και όταν το κάνουμε αυτό, τείνουμε να καταφεύγουμε σε πρόχειρο φαγητό, γλυκά και γενικώς τα λεγόμενα «comfort foods» που δεν είναι πάντα υγιεινά.
Το emotional eating ή συναισθηματική υπερφαγία είναι η μη ελεγχόμενη τάση να τρώμε ως απάντηση στα αρνητικά συναισθήματα, χρησιμοποιώντας το φαγητό ως μηχανισμό αντιμετώπισης για τη διαχείριση συναισθημάτων όπως το στρες, το άγχος, ο θυμός και η θλίψη. Πολύ κοινό είναι, επίσης, η υπερφαγία να συνδέεται και με την πλήξη, πχ. δεν έχω κάτι άλλο να κάνω και πάω μέχρι το ψυγείο να τσιμπήσω κάτι.
Πρόκειται για ένα αρκετά συχνό φαινόμενο που οδηγεί στην παχυσαρκία. Μάλιστα, δεν βοηθά ούτε ψυχολογικά, καθώς το αρχικό συναισθηματικό πρόβλημα παραμένει, αλλά αισθάνεστε και ενοχές για την υπερκατανάλωση τροφής.
Γιατί στρεφόμαστε στο φαγητό όταν νιώθουμε άσχημα;
Το φαγητό ενεργοποιεί το σύστημα ανταμοιβής του εγκεφάλου: η ντοπαμίνη μάς κάνει να νιώθουμε καλύτερα, έστω προσωρινά. Έτσι, όταν είμαστε αγχωμένοι, κουρασμένοι, μοναχικοί ή στενοχωρημένοι, το φαγητό λειτουργεί σαν γρήγορη «λύση» που κλείνει προσωρινά το κενό.
Ωστόσο, όταν αυτό γίνεται συχνά, δημιουργείται ένας αυτόματος μηχανισμός. Το σώμα και το μυαλό μαθαίνουν να αντιμετωπίζουν κάθε δύσκολο συναίσθημα με φαγητό.
Έτσι, δημιουργούμε μια συνήθεια που σταδιακά γίνεται όλο και πιο δύσκολο να αλλάξει.
Συναισθηματική πείνα vs κανονική πείνα
Ένα από τα «κλειδιά» για να σταματήσει το emotional eating είναι να μάθουμε τη διαφορά ανάμεσα στη σωματική και στην συναισθηματική πείνα.
Η συναισθηματική πείνα εμφανίζεται ξαφνικά και ζητάει κάτι συγκεκριμένο, συνήθως γλυκό ή λιπαρό. Πολύ συχνά, οδηγεί σε υπερκατανάλωση/υπερφαγία, ενώ ο κορεσμός αργεί πολύ να έρθει. Δεν συνοδεύεται από φυσικά συμπτώματα της πείνας στο στομάχι, όπως το γουργούρισμα, αλλά είναι ένα αίσθημα που δημιουργείται από τον εγκέφαλο. Τέλος, συχνά οδηγεί σε αίσθημα ενοχής ή ντροπής.
- Αντίθετα, η σωματική πείνα έρχεται σταδιακά, μπορεί να ικανοποιηθεί με πολλά είδη φαγητού και σταματά όταν χορτάσουμε.
- Πώς θα καταλάβεις ότι τρως συναισθηματικά;
- Χάνεις τον έλεγχο με συγκεκριμένα τρόφιμα.
- Νιώθεις την ανάγκη να φας χωρίς να πεινάς.
- Το φαγητό λειτουργεί σαν καταπραϋντικό ή ανταμοιβή
- Αν αναγνωρίζεις τον εαυτό σου σε αυτά, δεν είσαι μόνος/η και υπάρχουν τρόποι να αλλάξει αυτό.
Τρόποι για να σταματήσεις το emotional eating
1. Κράτα ένα ημερολόγιο συναισθημάτων
Η καταγραφή των στιγμών που τρως χωρίς να πεινάς βοηθάει να εντοπίσεις μοτίβα: Τι συνέβη πριν; Πώς ένιωθες; Τι σκέφτηκες;
Το συναίσθημα-trigger είναι διαφορετικό από τον καθένα: από στενοχώρια για κάποια προσωπικά θέματα, άγχος από τη δουλειά, μέχρι απλά βαρεμάρα λόγω ρουτίνας.
Αν καταλάβεις πώς και γιατί προκαλούνται αυτά τα επεισόδια, έχεις κάνει το πρώτο βήμα για να τα αντιμετωπίσεις.
2. Βρες άλλους τρόπους να διαχειριστείς τα συναισθήματά σου
Μικρές αλλαγές μπορούν να βοηθήσουν για να διαχειριστείς το στρες, τη βαρεμάρα και άλλα αρνητικά συναισθήματα: ένας περίπατος, λίγα λεπτά διαλογισμού, μουσική, τηλεφώνημα σε έναν φίλο, μια δραστηριότητα που αποσπά την προσοχή. Χρειάζεται πειραματισμός και υπομονή μέχρι να βρεθεί τι πραγματικά λειτουργεί για τον καθένα.
3. Κίνησε το σώμα σου
Δεν χρειάζεται γυμναστήριο ή έντονη άσκηση. Ακόμη και πέντε λεπτά περπάτημα ή λίγες διατάσεις ρίχνουν τις ορμόνες του στρες και βοηθούν τη διάθεση. Η συστηματική άσκηση βοηθά πολύ με το emotional eating.
4. Εξάσκησε τo mindfulness
Η ενσυνειδητότητα, είτε στην καθημερινότητα είτε στο ίδιο το φαγητό, μπορεί να αλλάξει ουσιαστικά τη σχέση μας με αυτό. Δοκίμασε να τρως πιο αργά, να μυρίζεις, να γεύεσαι, να παρατηρείς το φαγητό. Πρέπει να είσαι παρών ή παρούσα όταν τρως: αν ασχολείσαι με το κινητό ή με την τηλεόραση, δεν έχει την πλήρη προσοχή στο πιάτο και δεν χορταίνεις τόσο εύκολα.
Ή να κάνεις μικρές ασκήσεις: αναπνοές, body scan, λίγα λεπτά διαλογισμού. Η φυσική συνέπεια; Περισσότερος έλεγχος, λιγότερα αυτόματα επεισόδια υπερφαγίας.
5. Φρόντισε να τρως αρκετά
Το πολύ αυστηρό ή περιοριστικό φαγητό συχνά οδηγεί στο emotional eating. Όταν το σώμα δεν παίρνει αρκετή ενέργεια, οι λιγούρες μεγαλώνουν, ειδικά το απόγευμα και το βράδυ. Τα τακτικά γεύματα βοηθούν να σταθεροποιηθεί η πείνα και να μειωθούν οι ξαφνικές ανάγκες για «comfort food».
6. Προτίμησε τα υγιεινά σνακ
Τα σνακ μεταξύ των γευμάτων δεν είναι κάτι κάκο, αν μιλάμε για υγιεινά φαγητά. Προτίμησε τα φρούτα, τους ξηρούς καρπούς, λίγη μαύρη σοκολάτα ή δύο χουρμάδες με λίγο φυστικοβούτυρο. Θα σους δώσουν την απαραίτητη ενέργεια μέχρι το επόμενο γεύμα και θα ικανοποιήσουν τη λιγούρα.
Τέλος, είναι σημαντικό να αναφέρουμε ότι αν νιώθεις ότι χάνεις τον έλεγχο ή ότι το φαγητό είναι ο μόνος τρόπος να διαχειρίζεσαι δύσκολα συναισθήματα, η υποστήριξη ενός ψυχολόγου ή διαιτολόγου με ειδίκευση στις διατροφικές συμπεριφορές μπορεί να κάνει μεγάλη διαφορά.
