Εστίαση: Γιατί «έπεσε» ο τζίρος το πρώτο τρίμηνο | Πίνακες
Η πτώση του τζίρου στην εστίαση οφείλεται κυρίως στη μεγάλη συρρίκνωση του διαθέσιμου εισοδήματος λόγω της ακρίβειας
Σημαντική κάμψη εμφάνισε το πρώτο τρίμηνο του έτους ο τζίρος της εστίασης σε ολόκληρη τη χώρα, τόσο σε τουριστικούς όσο και σε μη τουριστικούς προορισμούς, κάτι που φαίνεται να συσχετίζεται με την ακρίβεια, η οποία επικρατεί στην Ελλάδα.
Οι αυξήσεις τιμών στα προϊόντα δείχνουν να έχουν δημιουργήσει ένα ασφυκτικό πλαίσιο για τους καταναλωτές, οι οποίοι προχωρούν σε περικοπές.
Το αυξημένο κόστος διαβίωσης λειτουργεί ως καθοριστικός παράγοντας που ανατρέπει τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς, με αποτέλεσμα τόσο οι Έλληνες όσο και οι ξένοι επισκέπτες να περιορίζουν τις εξόδους τους για φαγητό και ποτό, ενώ όταν το κάνουν να δαπανούν μικρότερα ποσά.
Όπως τόνισε χθες και ο επικεφαλής της ΜΕΤRΟ και πρώην πρόεδρος της ένωσης των σούπερ μάρκετ Αριστοτέλης Παντελιάδης «Ο Έλληνας καταναλωτής έχει αλλάξει συνήθειες, δεν βγαίνει τόσο συχνά μέσα στην εβδομάδα, και αυτό πιέζει συνολικά την αγορά της εστίασης».
Η πτώση του τζίρου στην εστίαση οφείλεται κυρίως στη μεγάλη συρρίκνωση του διαθέσιμου εισοδήματος λόγω της ακρίβειας, στην αλλαγή των καταναλωτικών συνηθειών και στις διαφορετικές προτιμήσεις των τουριστών.
Το κύμα ανατιμήσεων σε είδη πρώτης ανάγκης, ενέργεια και στέγαση έχει περιορίσει ασφυκτικά τα εισοδήματα των νοικοκυριών, με αποτέλεσμα η έξοδος για καφέ ή φαγητό να θεωρείται πλέον πολυτέλεια.
Οι επισκέπτες περιορίζουν αισθητά τα χρήματα που διαθέτουν για φαγητό εκτός καταλύματος, επιλέγοντας συχνά φθηνότερες επιλογές (όπως για παράδειγμα street food) ή γεύματα εντός των ενοικιαζόμενων δωματίων.
Τι δείχνουν τα στοιχεία στην εστίαση
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, κατά το πρώτο τρίμηνο του 2026 ο κύκλος εργασιών των επιχειρήσεων εστίασης διαμορφώθηκε στα 2,141 δισ. ευρώ, καταγράφοντας μείωση 1,9% σε σχέση με τα 2,184 δισ. ευρώ του αντίστοιχου διαστήματος του 2025.
Σε πραγματικούς όρους, η εικόνα θεωρείται ακόμη πιο επιβαρυμένη, καθώς η ονομαστική μείωση συνδυάζεται με μέσο πληθωρισμό περίπου 3% στο ίδιο διάστημα.
Σε περιφερειακό επίπεδο, τη μεγαλύτερη μείωση στην εστίαση εμφάνισε η Μεσσηνία με 14,8%, ενώ η μικρότερη μεταβολή καταγράφηκε στην Αττική με οριακή πτώση 0,1%. Αντίθετα, τη μεγαλύτερη αύξηση παρουσίασε η Θήρα με 24,2%.
Σε επίπεδο προορισμών, διαφοροποιημένη εικόνα καταγράφεται: στη Μύκονο ο τζίρος των καταλυμάτων μειώθηκε, ενώ στην εστίαση σημειώθηκε αύξηση άνω του 20%. Στην Αττική η εστίαση παρουσίασε οριακή ονομαστική υποχώρηση της τάξης του 0,1%, ενώ στη Σαντορίνη καταγράφηκε άνοδος τόσο στην εστίαση όσο και στα καταλύματα.
Ως προς την αξιοπιστία των στοιχείων, επισημαίνεται ότι προέρχονται από την ΕΛΣΤΑΤ και βασίζονται στις περιοδικές δηλώσεις ΦΠΑ των επιχειρήσεων, γεγονός που τα καθιστά πραγματικά στοιχεία και όχι αποτελέσματα δειγματοληπτικής έρευνας.
Ωστόσο, σημειώνεται ότι οι δηλωθέντες τζίροι δεν ταυτίζονται απαραίτητα με τους πραγματικούς, καθώς εξακολουθεί να υπάρχει η δυνατότητα συναλλαγών με μετρητά και περιπτώσεις μη πλήρους έκδοσης αποδείξεων.
Στα όρια του πληθωρισμού η άνοδος στα καταλύματα
Στον κλάδο των καταλυμάτων, ο κύκλος εργασιών ανήλθε στα 528,4 εκατ. ευρώ, σημειώνοντας άνοδο 3,1% σε σχέση με τα 512,3 εκατ. ευρώ του πρώτου τριμήνου του 2025, ποσοστό που κινήθηκε περίπου στο επίπεδο του πληθωρισμού.
Η μεγαλύτερη αύξηση καταγράφηκε στη Ρόδο με 29,8%, ενώ στην Αττική η άνοδος ήταν περιορισμένη στο 1,8%. Τη μεγαλύτερη πτώση παρουσίασε η Κεφαλονιά με 32,1%.
Αξίζει να σημειωθεί πως οι μεταβολές προέρχονται από στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής τα οποία προκύπτουν από τις περιοδικές δηλώσεις ΦΠΑ που υποβάλουν οι επιχειρήσεις. Αυτό σημαίνει ότι είναι τα πραγματικά και όχι αποτέλεσμα στατιστικής έρευνας.
