Χανιά | Τι ψάχνουν ερευνητές από το Max Planck και το ΕΛΚΕΘΕ για τα αγρίμια στα Θοδωρού;

Μια μεγάλη έρευνα με την συμμετοχή σημαντικών ερευνητικών ιδρυμάτων της Ευρώπης όπως Max Planck Institute (Γερμανία), Turku Institute (Φιλανδία), ΕΛΚΕΘΕ κά πρόκειται να πραγματοποιηθεί τον Ιούλιο στη νησίδα Θοδωρού, στα Χανιά, και αφορά τους αιγάγρους. Στην έρευνα συμμετέχουν έξι Έλληνες ερευνητές, οι οποίοι δραστηριοποιούνται στο εξωτερικό και στην Ελλάδα κι έχουν κοινό πεδίο ενδιαφέροντος τη μελέτη της κοινωνικής συμπεριφοράς των ζώων, όπως εξήγησε στο ZARPA RADIO 89,6, η ερευνήτρια του ΕΛΚΕΘΕ Δήμητρα Γεωργοπούλου, που αναφέρθηκε στους σκοπούς του ερευνητικού πρότζεκτ, το οποίο βρίσκεται σε φάση διερεύνησης.

Στο πλαίσιο της έρευνας οι επιστήμονες θα χρησιμοποιήσουν drones, κάμερες και το deep learning, ένα υποσύνολο δηλαδή βαθιάς μηχανικής μάθησης που χρησιμοποιεί νευρωνικά δίκτυα,για να χαρτογραφήσουν το οικοσύστημα και να δούνε πώς ακριβώς αλληλεπιδρούν τα αγρίμια και εάν, εν τέλει, η νησίδα είναι κατάλληλος τόπος διαβίωσης των αιγάγρων.

Αναλυτικά όσα ανέφερε η ελληνίδα ερευνήτρια του ΕΛΚΕΘΕ:

-Τι ακριβώς θέλετε να καταγράψετε για την κοινωνική ζωή των αγριμιών στα Θοδωρού;

Το αγρίμι είναι ένα εμβληματικό είδος και έχει κάποια χαρακτηριστικά όπως είναι ότι είναι απειλούμενο και έχουν γίνει προσπάθειες διατήρησης του πληθυσμού. Επομένως έχει χαρακτηριστική κοινωνική δομή, η οποία όμως δυστυχώς δεν έχει μελετηθεί ενδελεχώς και θα θέλαμε με αυτή την ευκαιρία να καταλάβουμε καλύτερα την κοινωνική του συμπεριφορά.

Κάποιες απορίες που θα θέλαμε θα είναι να δούμε πώς η αφθονία και η κατανομή των πόρων της τροφής μπορεί να διαμορφώσει τις κοινωνικές σχέσεις των αγριμιών, πώς αυτές οι κοινωνικές σχέσεις αλλάζουν ανάλογα με την εποχή ή αν βρίσκονται στην αναπαραγωγική περίοδο ή όχι.

Και επειδή το είδος αυτό βρίσκεται σε διαφορετικά μέρη όπως είναι η Κρήτη, όπως είναι τα Λευκά Όρη και κάποια νησιά όπως είναι η νησίδα του Θοδωρού και η νησίδα της Δίας, θα έχει ενδιαφέρον στο μέλλον να μελετήσουμε και διαφορές μεταξύ των περιοχών.

-Θα χρησιμοποιήσετε drones, κάμερες και το deep learning, ένα υποσύνολο δηλαδή βαθιάς μηχανικής μάθησης που χρησιμοποιείται και τα νευρωνικά δίκτυα, σωστά;

Ακριβώς. Αυτό θα το χρησιμοποιήσουμε για να μπορέσουμε να αναγνωρίσουμε το κάθε άτομο ξεχωριστά, να δούμε δηλαδή αν αυτό είναι εφικτό.

-Γιατί επιλέξατε τα Θοδωρού  γι’ αυτή την έρευνα και όχι φυσικό βιότοπο του αγριμιού, τη Σαμαριά. Τι θέλατε να δείτε;

Ναι, η νήσος Θεοδώρου έχει κάποια πολύ ιδιαίτερα χαρακτηριστικά. Αρχικά, ο πληθυσμός στα Θεοδώρου θεωρείται αρκετά αμιγής πληθυσμός, δεν είναι υβριδισμένος. Δεύτερον, είναι ένα πολύ περιορισμένο σύστημα και απομονωμένο από ανθρώπινες παρεμβάσεις, με αποτέλεσμα να καθίσταται ιδανικό για πειραματικές μελέτες, σαν ένα φυσικό πείραμα, φανταστείτε το. Οπότε μπορούμε να έχουμε και σχετικά εύκολη πρόσβαση, γιατί είναι και κοντά στην ξηρά, και να μελετήσουμε αυτό το είδος και τις συναναστροφές του σε ένα πολύ ελεγχόμενο περιβάλλον.

-Συνεπώς, το γεγονός ότι τα Θεοδώρου είναι ένα απομονωμένο σχετικά περιβάλλον, χωρίς έντονη ανθρώπινη παρουσία, θεωρείται ότι κάνει πιο “καθαρή”, την επιστημονική παρατήρηση σε σχέση με τη Σαμαριά ;

Σίγουρα μπορεί να λειτουργεί σαν ένα δεδομένο αναφοράς σε σχέση με το πόσο μπορεί να αλλάζει η συμπεριφορά με την αλληλεπίδραση του ανθρώπου, αλλά ταυτόχρονα δεν είναι μόνο αυτό. Είναι και το γεγονός ότι μπορούμε πολύ πιο εύκολα να έχουμε πρόσβαση και καταγραφή όλων των ατόμων, κάτι που δεν θα ήταν το ίδιο εύκολο, προφανώς, στα Λευκά Όρη.Οπότε ξεκινάμε με κάπως πιο άμεσα αποτελέσματα και πιο εύκολα προσβάσιμα και στην πορεία θα θέλαμε — μακάρι δηλαδή να βρούμε χρηματοδότηση — για να μπορέσουμε να το εξελίξουμε και να τα συγκρίνουμε και με τον φυσικό τους οικότοπο.

-Θα καταγράψετε ερευνητικά αν υπάρχουν διαφορές στη συμπεριφορά των αγριμιών που ζουν στα Θεοδώρου σε σχέση με εκείνα που ζουν ελεύθερα στον ορεινό όγκο της Σαμαριάς;

Αυτό αρχικά… Ο στόχος μας είναι να μπορέσουμε να κατανοήσουμε πολύ καλά την κοινωνική συμπεριφορά του είδους στα Θεοδώρου και, σε δεύτερη φάση, θα δούμε είτε βιβλιογραφικά είτε, αν έχουμε τους πόρους, να κάνουμε και συγκριτικές μελέτες με τα ελεύθερα αγρίμια, δηλαδή στον φυσικό τους οικότοπο. Αλλά τουλάχιστον βιβλιογραφικά ίσως μπορέσουμε να κάνουμε κάποιες εκτιμήσεις γύρω από αυτό.

-Πώς ελπίζετε πως μπορεί αυτή η καταγραφή να βοηθήσει πρακτικά την προστασία και τη διαχείριση του κρητικού αγριμιού στο μέλλον;

Για τον κρητικό αίγαγρο δεν έχουμε πάρα πολλά λεπτομερή δεδομένα για την κοινωνική του συμπεριφορά. Η κοινωνική συμπεριφορά μπορεί να επηρεάζεται από διάφορους παράγοντες, τους οποίους θα αναλύσουμε στο μέλλον. Επομένως, η καλύτερη κατανόηση της συμπεριφοράς πιθανότατα θα μπορεί να λειτουργήσει και ως ένας δείκτης για τη σωστή κατάσταση στην οποία βρίσκεται αυτός ο πληθυσμός, τόσο στα Θεοδώρου όσο και γενικότερα.

Και να σας θυμίσω τέλος ότι, επειδή δεν είναι το φυσικό του περιβάλλον, μπορεί να υπάρχει και κάποια επίδραση του ίδιου του είδους στη νησίδα αυτή. Δηλαδή, ο τρόπος που αλληλεπιδρά με το νησί είναι σημαντικό να τον αναγνωρίσουμε. Και αυτό θα μας δώσει πληροφορίες για το πόσο καλά είναι ενσωματωμένο εκεί ή αν πρέπει να γίνουν και κάποιες άλλες πρακτικές που θα το βοηθήσουν περισσότερο.

-Δηλαδή, να μεταφερθούν τα ζώα από εκεί πιθανόν;

«Ναι, αυτό δεν το ξέρουμε. Προφανώς δεν είναι κάτι που μπορούμε να το πούμε τώρα. Αλλά πιθανόν θα μπορούσε να μας δείξει ότι εκεί δεν ζει καλά το είδος ή ότι χρειάζεται κάποια παρέμβαση ώστε να βελτιωθεί η κατάσταση.

zarpanews.gr – Ελένη Φουντουλάκη