Πρόταση μομφής: Δείτε ζωντανά τη συζήτηση στη Βουλή

Πρόταση δυσπιστίας κατά της κυβέρνησης κατέθεσε ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ μετά τις καταιγιστικές αποκαλύψεις για την πολύκροτη υπόθεση των υποκλοπών και στην προσπάθεια του Μαξίμου να πέσει σκοτάδι στο σκάνδαλο.

Δείτε Live τη συζήτηση από τη Βουλή:

 

Πρόταση μομφής: Ποια η διαδικασία
Η διαδικασία της πρότασης μομφής περιγράφεται κυρίως στο άρθρο 84 του Συντάγματος και με πιο αναλυτικό τρόπο στο άρθρο 142 του Κανονισμού της Βουλής.

Βάσει του άρθρου 84 του Συντάγματος η πρόταση δυσπιστίας, όπως είναι άλλωστε ο επίσημος όρος, πρέπει να είναι υπογεγραμμένη από τουλάχιστον το 1/6 των μελών του Κοινοβουλίου, δηλαδή 50 βουλευτές.

Δεδομένου ότι η υποβολή πρότασης μομφής αποτελεί το ισχυρότερο, αλλά και το έσχατο μέσο κοινοβουλευτικού ελέγχου, προβλέπεται χρονικός περιορισμός στην άσκησή του προκείμενου να αποφεύγεται κατάχρηση που θα μπορούσε να παρακωλύει το κυβερνητικό έργο. Έτσι, η πρόταση μομφής πρέπει να έχει χρονική απόσταση τουλάχιστον 6 μηνών από την προηγούμενη απορριπτέα, εκτός κι αν είναι υπογραμμένη από την πλειοψηφία του όλου αριθμού των βουλευτών.

Σε περίπτωση κατάθεσης πρότασης μομφής η Βουλή διακόπτει τις εργασίες της για δύο μέρες – εκτός κι αν η κυβέρνηση ζητήσει να ξεκινήσει αμέσως η συζήτηση – και τελειώνει το αργότερο τη δωδέκατη νυκτερινή της τρίτης ημέρας από την έναρξή της με ονομαστική ψηφοφορία.

Το άρθρο 142 του Κανονισμού της Βουλής προβλέπει ότι η πρόταση δυσπιστίας υποβάλλεται στον Πρόεδρο της Βουλής σε δημόσια συνεδρίαση, ενώ η συζήτηση ξεκινά με την ομιλία δύο τουλάχιστον βουλευτών από εκείνους που την υπέγραψαν. Παράλληλα, μέχρι το τέλος της ομιλίας των δύο βουλευτών, συντάσσεται ο πλήρης κατάλογος των ομιλητών που θα τοποθετηθούν ενώπιον της Ολομέλειας.

Προκειμένου να γίνει δεκτή η πρόταση μομφής εναντίον της κυβέρνησης εν συνόλω ή κατά κάποιου μέλους, θα πρέπει να έχει υπερψηφιστεί από την απόλυτη πλειοψηφία του όλου αριθμού των βουλευτών (151 βουλευτές).

Το άρθρο 84 της Βουλής αναφέρει χαρακτηριστικά:

1. H Κυβέρνηση οφείλει να έχει την εμπιστοσύνη της Βουλής. Μέσα σε δεκαπέντε ημέρες από την ορκωμοσία του Πρωθυπουργού, η Κυβέρνηση υποχρεούται να ζητήσει ψήφο εμπιστοσύνης της Βουλής και μπορεί να τη ζητεί και οποτεδήποτε άλλοτε. H Βουλή, αν έχουν διακοπεί οι εργασίες της κατά τον σχηματισμό της Κυβέρνησης, καλείται μέσα σε δεκαπέντε ημέρες να αποφανθεί για την πρόταση εμπιστοσύνης.

2. H Βουλή μπορεί με απόφασή της να αποσύρει την εμπιστοσύνη της από την Κυβέρνηση ή από μέλος της. Πρόταση δυσπιστίας μπορεί να υποβληθεί μόνο μετά την πάροδο εξαμήνου αφότου η Βουλή απέρριψε πρόταση δυσπιστίας. H πρόταση δυσπιστίας πρέπει να είναι υπογραμμένη από το ένα έκτο τουλάχιστον των βουλευτών και να περιλαμβάνει σαφώς τα θέματα για τα οποία θα διεξαχθεί η συζήτηση.

3. Kατ’ εξαίρεση μπορεί να υποβληθεί πρόταση δυσπιστίας και πριν από την πάροδο εξαμήνου, αν είναι υπογραμμένη από την πλειοψηφία του όλου αριθμού των βουλευτών.

4. H συζήτηση για την πρόταση εμπιστοσύνης ή δυσπιστίας αρχίζει μετά δύο ημέρες από την υποβολή της σχετικής πρότασης, εκτός αν η Κυβέρνηση, σε περίπτωση πρότασης δυσπιστίας, ζητήσει να αρχίσει αμέσως η συζήτηση, η οποία δεν μπορεί να παραταθεί πέρα από τρεις ημέρες από την έναρξή της.

5. H ψηφοφορία για την πρόταση εμπιστοσύνης ή δυσπιστίας διεξάγεται αμέσως μόλις τελειώσει η συζήτηση, μπορεί όμως να αναβληθεί για σαράντα οκτώ ώρες, αν το ζητήσει η Κυβέρνηση.

6. Πρόταση εμπιστοσύνης δεν μπορεί να γίνει δεκτή, αν δεν εγκριθεί από την απόλυτη πλειοψηφία των παρόντων βουλευτών, η οποία όμως δεν επιτρέπεται να είναι κατώτερη από τα δύο πέμπτα του όλου αριθμού των βουλευτών. Πρόταση δυσπιστίας γίνεται δεκτή, μόνο αν εγκριθεί από την απόλυτη πλειοψηφία του όλου αριθμού των βουλευτών.

7. Κατά την ψηφοφορία για τις πιο πάνω προτάσεις ψηφίζουν οι Υπουργοί και Υφυπουργοί που είναι μέλη της Βουλής.

Το άρθρο 142 του Κανονισμού της Βουλής αναφέρει χαρακτηριστικά:

1. H Βουλή μπορεί με απόφασή της να αποσύρει την εμπιστοσύνη της από την Κυβέρνηση ή από μέλος της ύστερα από πρόταση δυσπιστίας. H πρόταση δυσπιστίας πρέπει να είναι υπογραμμένη από το ένα έκτο (1/6) τουλάχιστον των Βουλευτών και να περιλαμβάνει σαφώς τα θέματα για τα οποία θα διεξαχθεί η συζήτηση.

2. H πρόταση δυσπιστίας υποβάλλεται στον Πρόεδρο σε δημόσια συνεδρίαση της Βουλής.

3. Αν διαπιστωθεί ότι η πρόταση υπογράφεται από τον ελάχιστο απαιτούμενο αριθμό Βουλευτών, η Βουλή διακόπτει τις εργασίες της για δυο ημέρες, εκτός αν η Κυβέρνηση ζητήσει να αρχίσει αμέσως η συζήτηση για την πρόταση δυσπιστίας.

4. Με την επιφύλαξη της ευχέρειας που παρέχει η προηγουμένη παράγραφος στην Κυβέρνηση, η συζήτηση για την πρόταση δυσπιστίας αρχίζει δυο ημέρες μετά την υποβολή της και τελειώνει το αργότερο τη δωδέκατη νυκτερινή της τρίτης ημέρας από την έναρξή της με ονομαστική ψηφοφορία, που διεξάγεται σύμφωνα με την παράγραφο 3 του προηγουμένου άρθρου.

5. H συζήτηση αρχίζει με την ομιλία δυο Βουλευτών από εκείνους που υπογράφουν την πρόταση δυσπιστίας και ορίζονται με ανάλογη εφαρμογή του άρθρου 91 παρ. 5. H εγγραφή των άλλων ομιλητών γίνεται έως το τέλος της ομιλίας των δυο Βουλευτών του προηγουμένου εδαφίου. Κατά τα λοιπά η συζήτηση και η ψηφοφορία διεξάγονται σύμφωνα με τις παραγράφους 3 έως 5 του προηγουμένου άρθρου.

6. Πρόταση δυσπιστίας δεν μπορεί να υποβληθεί πριν περάσει εξάμηνο από την απόρριψη προηγουμένης όμοιας πρότασης, εκτός αν υπογράφεται από την απόλυτη πλειοψηφία του όλου αριθμού των Βουλευτών.

7. Πρόταση δυσπιστίας γίνεται δεκτή μόνο αν εγκριθεί από την απόλυτη πλειοψηφία του όλου αριθμού των Βουλευτών.

Ψήφος Εμπιστοσύνης
Η διαδικασία της ψήφου εμπιστοσύνης, ή πρότασης εμπιστοσύνης όπως είναι το ορθότερο περιγράφεται, επίσης, στο άρθρο 84 του Συντάγματος και με πιο αναλυτικό τρόπο στο άρθρο 141 του Κανονισμού της Βουλής.

Στην πραγματικότητα ψήφος εμπιστοσύνης ονομάζεται η ψηφοφορία που προτείνεται από μια κυβέρνηση στο νομοθετικό σώμα για να καταγραφεί η εμπιστοσύνη των αντιπροσώπων προς την κυβέρνηση. Η πρόταση ψηφίζεται ή απορρίπτεται με κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Σε περίπτωση μη κύρωσης της ψήφου η κυβέρνηση παραιτείται ή, αν δεν παραιτηθεί, ο αρχηγός του κράτους (σε κοινοβουλευτικά και προεδρικά συστήματα είναι ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας) διαλύει το κοινοβούλιο και προκηρύσσει εκλογές.

Η ψήφος εμπιστοσύνης μπορεί να προταθεί από την κυβέρνηση συλλογικά ή για οποιοδήποτε μέλος της, συμπεριλαμβανομένου του Πρωθυπουργού.

Συνήθης λόγος για ψήφο εμπιστοσύνης είναι για να πάρει η κυβέρνηση τη συγκατάθεση του κοινοβουλίου για την ολοκλήρωση σημαντικών κοινοβουλευτικών έργων. Μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί για να ενώσει ένα διαιρεμένο κόμμα ή κυβέρνηση, δημιουργώντας μια αίσθηση «ενότητας για όλους», δημιουργώντας έτσι δίαυλο επικοινωνίας κυβέρνησης και αντιπολίτευσης.

Όπως και στην περίπτωση της πρότασης μομφής δεν μπορεί η συζήτηση να παραταθεί περισσότερο από τρεις ημέρες από την έναρξή της.

Το άρθρο 141 του Κανονισμού της Βουλής αναφέρει χαρακτηριστικά:

1. H Κυβέρνηση οφείλει μέσα σε δεκαπέντε ημέρες από την ορκωμοσία του Πρωθυπουργού να εμφανιστεί στη Βουλή και να ζητήσει ψήφο εμπιστοσύνης μετά τη συζήτηση των προγραμματικών της δηλώσεων. Αν έχουν διακοπεί οι εργασίες της Βουλής, εφαρμόζεται το άρθρο 84 παρ. 1 του Συντάγματος.

2. O Πρόεδρος της Βουλής, ύστερα από συνεννόηση με την Κυβέρνηση, ορίζει την ημέρα που θα αρχίσει η συζήτηση για τις προγραμματικές δηλώσεις και την παροχή ψήφου εμπιστοσύνης.

3. H ανάγνωση των προγραμματικών δηλώσεων της Κυβέρνησης και η πρόταση εμπιστοσύνης εγγράφονται σε ειδική ημερήσια διάταξη. H συζήτηση διεξάγεται σύμφωνα με τα άρθρα 96 παρ. 2 και 97, που έχουν ανάλογη εφαρμογή, και δεν μπορεί να παραταθεί περισσότερο από τρεις ημέρες από την έναρξή της. H εγγραφή ομιλητών γίνεται μετά την ανάγνωση των προγραμματικών δηλώσεων και έως το τέλος της ομιλίας του τρίτου εγγεγραμμένου αγορητή. H ψηφοφορία για την πρόταση εμπιστοσύνης διεξάγεται αμέσως μόλις τελειώσει η συζήτηση επί των προγραμματικών δηλώσεων και το αργότερο τη δωδέκατη νυκτερινή ώρα της τρίτης ημέρας από την έναρξη της συζήτησης, εκτός αν η Κυβέρνηση ζητήσει να αναβληθεί η ψηφοφορία για σαράντα οχτώ ώρες.

4. H Κυβέρνηση μπορεί και οποτεδήποτε άλλοτε να ζητήσει ψήφο εμπιστοσύνης της Βουλής με γραπτή ή προφορική δήλωση του Πρωθυπουργού στην Βουλή. Στην περίπτωση αυτήν η πρόταση εμπιστοσύνης εγγράφεται επίσης σε ειδική ημερήσια διάταξη. H συζήτηση αρχίζει μετά δυο ημέρες από την υποβολή της και τερματίζεται με ψηφοφορία σύμφωνα με την προηγουμένη παράγραφο.

5. H ψηφοφορία για τις προτάσεις εμπιστοσύνης των προηγουμένων παραγράφων είναι πάντοτε ονομαστική. Kατ’ αυτήν ψηφίζουν και οι Υπουργοί και Υφυπουργοί, αν είναι μέλη της Βουλής.

6. H Κυβέρνηση απολαύει της εμπιστοσύνης της Βουλής αν οι προτάσεις των προηγούμενων παραγράφων εγκριθούν από την απόλυτη πλειοψηφία των παρόντων Βουλευτών, η οποία όμως δεν επιτρέπεται να είναι μικρότερη από τα δύο πέμπτα (2/5) του όλου αριθμού των Βουλευτών.

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ