Κρήτη | «Άστεγα» νηπιαγωγεία… φιλοξενούμενοι οι μαθητές – Αγώνας δρόμου για συμφωνίες στο «παρά πέντε»
10 νηπιαγωγεία σε «κίνδυνο», «λευκός καπνός» σε τέσσερις περιπτώσεις – Σε καθεστώς φιλοξενίας το 50ο και το 4ο – Αχτίδα φωτός για τη Χρυσοπηγή με λυόμενες αίθουσες από την επόμενη σχολική χρονιά
Στην Ελλάδα της ασθμαίνουσας δημόσιας Παιδείας, των ελλείψεων σε εξοπλισμό και των γηρασμένων ή ανύπαρκτων σχολικών κτιρίων, η «ωρολογιακή βόμβα» που λέγεται «εξώσεις» χτυπά πλέον με ένταση την πόρτα των νηπιαγωγείων.
Στο Ηράκλειο, η σχολική χρονιά ξεκινά με ένα πρόβλημα που κάθε άλλο παρά καινούργιο είναι, αλλά πλέον παίρνει εκρηκτικές διαστάσεις: νηπιαγωγεία που στεγάζονται σε μισθωμένα ακίνητα βρίσκονται αντιμέτωπα με εξώσεις, καθώς ιδιοκτήτες διεκδικούν την επιστροφή των ακινήτων τους ή υψηλότερα μισθώματα.
Φέτος, ήδη το 50ο και το 4ο Νηπιαγωγείο Ηρακλείου θα λειτουργήσουν σε καθεστώς φιλοξενίας (το 50ο Νηπιαγωγείο θα φιλοξενηθεί στο 11ο Δημοτικό και το 4ο Νηπιαγωγείο θα “χωριστεί” και θα φιλοξενηθεί στα 14ο και στο 12 δημοτικά), ενώ «καμπανάκι» χτυπά και για άλλα νηπιαγωγεία, την ώρα που συνολικά δέκα σχολικές μονάδες έχουν βρεθεί το τελευταίο διάστημα στη ζώνη κινδύνου.
Γονείς, εκπαιδευτικοί και παιδιά βρίσκονται αντιμέτωποι με ένα πρωτόγνωρο για την έναρξη της σχολικής χρονιάς σκηνικό, καθώς σε ορισμένες περιπτώσεις μέχρι και την τελευταία στιγμή δεν είναι ξεκάθαρο πού θα χτυπήσει το πρώτο κουδούνι.
Τα νηπιαγωγεία που μπήκαν στο μικροσκόπιο είναι τα 28ο, 57ο, 37ο, 15ο, 46ο, 62ο, 48ο, 18ο, 50ο και 40ο. Πρόκειται, σύμφωνα με τον Αντιδήμαρχο Παιδείας Νίκο Γιαλιτάκη, για περιπτώσεις στις οποίες είτε έχουν κατατεθεί αγωγές από ιδιοκτήτες είτε αυτές έχουν ήδη συζητηθεί και αναμένεται η απόφαση, ενώ σε κάποιες περιπτώσεις έχουν σταλεί εξώδικα.
«Αγώνας δρόμου» για να παραμείνουν τα νηπιαγωγεία στα κτίριά τους
Ο Δήμος Ηρακλείου επιχειρεί να κερδίσει χρόνο προχωρώντας σε συζητήσεις και διαπραγματεύσεις με τους ιδιοκτήτες, ενώ παράλληλα εξετάζεται νέο νομικό πλαίσιο γύρω από την μίσθωση κτιρίων για σχολικές μονάδες, κοινωνικές και αθλητές εγκαταστάσεις, σε σχέση με τη δυνατότητα παράτασης μισθώσεων σχολικών κτιρίων ως και για τρία χρόνια, υπό την προϋπόθεση συμφωνίας με τους ιδιοκτήτες και διαπραγμάτευσης για το νέο μίσθωμα.
Πάντως για τον Δήμο, ο στόχος αυτή τη στιγμή είναι να υπάρξουν συμφωνίες πριν οι δικαστικές εξελίξεις οδηγήσουν σε νέες εξώσεις. «Κάνουμε έναν αγώνα δρόμου με επαφή με τους ιδιοκτήτες ή τους δικηγόρους τους, κάνουμε διαπραγμάτευση προκειμένου να συμφωνήσουμε σε ένα καινούριο μίσθωμα, αισθητά βελτιωμένο σε σχέση με το προηγούμενο» – αναφέρει στη “Νέα Κρήτη” και το neakriti.gr ο αντιδήμαρχος Πολεοδομίας.
Ήδη, σύμφωνα με τις πληροφορίες, «λευκός καπνός» έχει βγει σε τέσσερις περιπτώσεις, καθώς ο Δήμος έχει καταλήξει σε συμφωνία με τους ιδιοκτήτες των κτιρίων όπου στεγάζονται το 28ο, το 57ο, το 37ο και το 48ο Νηπιαγωγείο.
Οι επαφές, ωστόσο, συνεχίζονται και για τις υπόλοιπες περιπτώσεις, με τη δημοτική αρχή να επιχειρεί να σταματήσει «αυτό το τσουνάμι των εξώσεων και τουλάχιστον να είμαστε “εντάξει” για τα επόμενα τρία χρόνια», όπως εξηγεί ο κ.Γιαλιτάκης.
Το 50ο και το 4ο σε καθεστώς φιλοξενίας
Ιδιαίτερα χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του 50ού Νηπιαγωγείου, για το οποίο έχει ήδη τελεσιδικήσει η έξωση.
Η προσωρινή λύση είναι αυτή της φιλοξενίας έως ότου προχωρήσει η αξιοποίηση της έκτασης που παραχωρήθηκε από την Περιφέρεια Κρήτης με την ψήφο του περιφερειακού συμβουλίου πριν από λίγες ημέρες.
Πρόκειται για δύο ακίνητα στη Χρυσοπηγή, επί της οδού Δωδώνης, συνολικού εμβαδού 200,62 και 227,60 τετραγωνικών μέτρων, τα οποία παραχωρήθηκαν δωρεάν στον Δήμο Ηρακλείου προκειμένου να ολοκληρωθούν οι απαραίτητες ενέργειες για την εγκατάσταση και λειτουργία του 50ού Νηπιαγωγείου.
Ανάλογη λύση φιλοξενίας έχει δρομολογηθεί και για το 4ο Νηπιαγωγείο, ενώ η ευρύτερη περιοχή της Χρυσοπηγής αποτελεί αυτή τη στιγμή μία από τις λίγες «αχτίδες φωτός» στον ορίζοντα.
Ο σχεδιασμός προβλέπει την τοποθέτηση στα δύο οικόπεδα αιθουσών βαρέος τύπου, με στόχο η λύση να είναι διαθέσιμη από την επόμενη σχολική χρονιά.
Οι λύσεις ανάγκης και το μεγάλο πρόβλημα της σχολικής στέγης
Την ίδια ώρα, για άλλα σχολεία αναζητούνται λύσεις μέσω νέων μισθώσεων. Το 17ο φιλοξενείται στο 30ο από πέρυσι – έχει βγει διακήρυξη, βγήκε άγονη, τώρα ειναι στο 30ο και στο 45ο και θα ξαναβγάλουμε. Για το 42ο έχει ληφθεί απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου και τώρα θα γίνει η περίληψη διακήρυξης για μίσθωση στέγης.
Το πρόβλημα, ωστόσο, δεν είναι μόνο η διαχείριση της φετινής σχολικής χρονιάς. Είναι η διαχρονική έλλειψη σχολικών κτιρίων, ιδιαίτερα στον αστικό ιστό του Ηρακλείου.
Ο πρόεδρος του Συλλόγου Εκπαιδευτικών Α’βάθμιας Εκπαίδευσης Ν. Ηρακλείου «Δομήνικος Θεοτοκόπουλος», Γιώργος Μακράκης, περιγράφει μια κατάσταση που πλέον επηρεάζει άμεσα την καθημερινότητα μαθητών, εκπαιδευτικών και οικογενειών:
«Είχαμε προειδοποιήσει, δυστυχώς, ότι η σχολική στέγη είναι ένα εκρηκτικό πρόβλημα, ειδικότερα για τον αστικό ιστό της πόλης, καθώς το “κύμα” ιδιοκτητών που τα κτίριά τους αξιοποιούνται ως σχολικά κτίρια μέχρι σήμερα, προχωρούν σε προσφυγές προκειμένου να τα αξιοποιήσουν ή με στόχο την αύξηση των ενοικίων γιατί είναι πάρα πολύ χαμηλά με βάση την δική του προφανώς κρίση».
Όπως σημειώνει ο ίδιος «αυτό έχει δημιουργήσει, δυστυχώς όμως, μια ανατροπή δεδομένων για την καθημερινότητα εκπαιδευτικών, γονέων και μαθητών και για τη γενικότερη λειτουργία ενός νηπιαγωγείου καθώς οι κινήσεις, μετά το αποτέλεσμα των εξώσεων, δημιουργούν παρά πολλά προβλήματα.
Αυτή τη στιγμή έχουμε, στην ουσία, διχοτομημένα νηπιαγωγεία που φιλοξενούνται σε δύο διαφορετικούς χώρους, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για το παιδαγωγικό έργο, την κοινωνικοποίηση των παιδιών, την συνολική λειτουργία μιας σχολικής μονάδας».
Από την άλλη πλευρά, συνέπειες υπάρχουν και στον οικογενειακό προγραμματισμό, καθώς οι γονείς – πραγματικά στο “παρά πέντε” – δεν γνωρίζουν σε ποιο σχολικό κτίριο θα βρίσκονται, πώς θα διαμορφώσουν και οι ίδιοι το πρόγραμμά τους με βάση τα νέα δεδομένα.
Για τον κ. Μακράκη, οι προσωρινές λύσεις δεν μπορούν να αντιμετωπίσουν ένα πρόβλημα που είναι δομικό. «Οι λύσεις που έχουν προκριθεί και από τις διαπραγματεύσεις που γίνονται με άλλους ιδιοκτήτες, στόχο έχουν να διαμορφωθεί ένας εξωδικαστικός, στην ουσία, συμβιβασμός. Όμως η ουσιαστική λύση είναι η αξιοποίηση και η λειτουργία νέων σχολικών κτιρίων.
Διότι όσες προκηρύξεις μίσθωσης κι αν γίνουν, στην ουσία, πλέον γίνονται για τα… μάτια του κόσμου, καθώς όλες αυτές οι διαδικασίες βγαίνουν άγονες. Εδώ και χρόνια “φωνάζουμε” για την αξιοποίηση χώρων για τη δημιουργία νέων σχολικών κτιρίων, αλλά δεν έχει γίνει κάτι» – σημειώνει ο πρόεδρος των εκπαιδευτικών α’βάθμιας εκπαίδευσης.
«Ωρολογιακή βόμβα» οι εξώσεις
Το πρόβλημα, όπως επισημαίνεται από τους εκπαιδευτικούς, δεν πρόκειται να εξαφανιστεί μετά τη φετινή χρονιά. Αντίθετα, οι δικαστικές αποφάσεις που οδηγούν σε εξώσεις μπορεί να επαναλαμβάνονται κάθε χρόνο, δημιουργώντας έναν μόνιμο μηχανισμό κρίσης.
Πάντως όπως αναφέρει ο Γιώργος Μακράκης «μια αχτίδα φωτός υπάρχει για την ευρύτερη περιοχή της Χρυσοπηγής – για το 50ο και το 4ο όπου εκεί έγινε μια παραχώρηση από την Περιφέρεια στον Δήμο αλλά μιλάμε για την επόμενη σχολική χρονιά.
Μια συνολική λύση θα είναι μια πραγματικά γενναία χρηματοδότηση, μια πίεση και της δημοτικής αρχής για κονδύλια και χρήματα από τα αρμόδια υπουργεία, προκειμένου να δημιουργηθούν σχολικά κτίρια με πρόβλεψη για τα νηπιαγωγεία.
Διότι το πρόβλημα αυτό των εξώσεων, από ό,τι φαίνεται – και το βλέπουμε και το παρατηρούμε – είναι μια ωρολογιακή βόμβα. Δεν μπορούμε πλέον να περιμένουμε να βγει απόφαση και μετά να δούμε τι θα κάνουμε. Θα πρέπει να υπάρχει ένα συνολικό σχέδιο – πέρα από τη λύση ανάγκης -για τα επόμενα χρόνια σε ό,τι έχει να κάνει με τη σχολική στέγη».
«Δεν έκαναν απολύτως τίποτα», λένε οι γονείς
Σε ακόμη πιο σκληρή γλώσσα, ο πρόεδρος της Ένωσης Συλλόγων Γονέων και Κηδεμόνων Δήμου Ηρακλείου, Δημήτρης Δουλουφάκης, αποδίδει τη σημερινή κατάσταση στην απουσία έγκαιρου σχεδιασμού για τη σχολική στέγη. «Η Ένωση Γονέων έχει προειδοποιήσει εδώ και πάρα πολλά χρόνια και την τωρινή αλλά και την προηγούμενη δημοτική αρχή ότι επίκειται κύμα εξώσεων και αφορά κυρίως στα νηπιαγωγεία που ως επί το πλείστον στεγάζονται σε μισθωμένα κτίρια.
Οι δημοτικές αρχές δεν έκαναν απολύτως τίποτα όπως δεν έχουν κάνει απολύτως τίποτα όλα αυτά τα χρόνια ώστε να φτιάξουν νηπιαγωγεία σύγχρονα, ασφαλή που θα ικανοποιούν όλες τις εκπαιδευτικές ανάγκες μιας τόσο ευαίσθητης ηλικίας όπως είναι η νηπιακή. Έτσι λοιπόν έχουμε φτάσει να βλέπουμε νηπιαγωγεία τα οποία παραμένουν σε υπόγεια, σε πιλωτές, σε καταστήματα, παλιά και τελείως ακατάλληλα για να στεγάσουν παιδιά» – αναφέρει ο κ.Δουλουφάκης.
Ο ίδιος αναφέρεται στο “κύμα” των εξώσεων τονίζοντας ότι είναι η “κορυφή του παγόβουνου” ενός πολύ μεγαλύτερου προβλήματος όπως είναι αυτό της σχολικής στέγης που, όπως υπογραμμίζει, μένει πίσω γιατί ακριβώς δεν είναι μια επιλέξιμη δαπάνη και μπαίνει πάντα στην διαδικασία του κόστους-οφέλους.
«Δεν αποδίδει κανένα κέρδος σε κανένα άρα ούτε η Δημοτική Αρχή αλλά και γενικότερα το κράτος δεν επενδύει στα σχολεία. Η αιτιολογία της Δημοτικής Αρχής ότι “δεν βρίσκουμε χώρους” είναι μόνο αστεία. Αυτό που αντικατοπτρίζει η πραγματικότητα είναι ότι δεν θέλουν να διαθέσουν λεφτά.
Χώροι υπάρχουν, απλά δεν θέλουν να διαθέσουν τα απαραίτητα κονδύλια για να αγοράσουν αυτές τις εκτάσεις γης και να κατασκευάσουν τα νηπιαγωγεία. Ακριβώς στο πλαίσιο της πολιτικής που δεν θέλει να χτίζονται σχολεία» – επισημαίνει ο Δ.Δουλουφάκης.
Καυτηριάζει, μάλιστα, την στάση της δημοτικής αρχής αλλά και των προηγούμενων, κάνοντας λόγο για κωλυσιεργία που αποδίδεται σε «γραφειοκρατικά κωλύματα, σε δήθεν νομικά ζητήματα, σε δήθεν οποιαδήποτε δικαιολογία ακριβώς για να προχωρήσουνε στις απαραίτητες απαλλοτριώσεις και αντίστοιχα και στις απαραίτητες κατασκευές των σχολείων. Όπως λέει και ο λαός, όποιος δεν θέλει να ζυμώσει δέκα μέρες κοσκινίζει.
Αντιθέτως, πολλές φορές όταν είναι να εξυπηρετηθούν ιδιώτες – δηλαδή επιχειρηματίες – αυτές οι αγκυλώσεις και οι κωλυσιεργίες ξεπερνιούνται εν μια νυκτί όπως έχουμε δει πολλές φορές και στον παρελθόν».
Οι ανεγέρσεις θέλουν χρόνο και χρήμα
Η κατασκευή νέων σχολικών μονάδων παραμένει η μόνη λύση που μπορεί να αντιμετωπίσει οριστικά το πρόβλημα, δεν είναι όμως λύση που μπορεί να δώσει απάντηση στην επείγουσα κατάσταση της φετινής χρονιάς.
Απαιτούνται απαλλοτριώσεις, εξεύρεση οικοπέδων, μελέτες, αδειοδοτήσεις και, κυρίως, σημαντικές χρηματοδοτήσεις. Στο Ηράκλειο, πάντως, υπάρχουν δύο εξελίξεις που δημιουργούν συγκρατημένη αισιοδοξία: η δωρεά της Νέλλης Βαρβεράκη και οι απαλλοτριώσεις στην οδό Φιλελλήνων.
Το ζητούμενο πλέον είναι οι σχεδιασμοί αυτοί να μετατραπούν σε πραγματικά σχολικά κτίρια και να μην παραμείνουν σε επίπεδο εξαγγελιών.
Γιατί μέχρι τότε, κάθε νέα δικαστική απόφαση μπορεί να σημαίνει μια ακόμη έξωση. Και κάθε έξωση ένα ακόμη νηπιαγωγείο που θα πρέπει να αναζητήσει προσωρινή στέγη.
Με τους μικρούς μαθητές να γίνονται, τελικά, «φιλοξενούμενοι» στο ίδιο τους το σχολείο και γονείς και εκπαιδευτικούς να περιμένουν μέχρι την τελευταία στιγμή για να μάθουν πού ακριβώς θα χτυπήσει για τα παιδιά τους το πρώτο κουδούνι…
